Veel kinderen gebruiken een rugzak om vanalles en nog wat te verschouwen. Men vindt ze dan ook in allerlei vormen, kleuren en maten. Wanneer ze correct gebruikt worden, zijn ze dan ook heel handig. In de rugzak zitten vaak verschillende compartimenten, waardoor ze het kind helpen om zich te organiseren.

In vergelijking met andere tassen, zijn de rugzakken in feite beter omdat de buikspieren en de rugspieren de last helpen dragen. Wanneer ze correct worden gebruikt en gedragen, gaat de rugzak de last gelijkmatig verdelen over het lichaam. Blessures aan nek en schouder zijn minder frequent en zeker in vergelijking met de gewone boekentassen of koffers.

Maar toch is er ook een keerzijde aan de rugzakken. Blessures kunnen ontstaan wanneer de rugzakken oneigenlijk of te zwaar beladen worden gebruikt. Dit kan dan aanleiding geven tot spier- of gewrichtspijn en zal aanleiding geven tot rugproblemen.

Problemen veroorzaakt door het gebruik van rugzakken:

Alhoewel er nog andere factoren zijn die aanleiding kunnen geven tot rugpijn, zoals sport, slechte houding en inactiviteit, is de rugzak ook vaak een oorzaak van rugpijn. Kinderen zeulen vaak een enorme last mee en dit de ganse dag lang. Geen wonder dat ze op het einde van de dag rugklachten krijgen.

Dokters en fysiotherapeuten raden aan dat kinderen niet meer dan tien tot vijftien percent van hun lichaamsgewicht meedragen in een rugzak. De reden is terug te vinden in de opbouw van de ruggegraat. Deze bestaat uit 33 ruggenwervels waartussen schijven zitten ter demping. Als het kind nu een te zware last meezeult, gaat dit gewicht het kind achteruit willen trekken. Het kind gaat hierdoor zijn bekken vooruit kantelen of de rug krommen, wat zeker aanleiding geeft tot onnatuurlijke compressie van de ruggengraat. Het zware gewicht gaat dan ook leiden tot schouder-, nek- en rugklachten.

Wanneer de rugzak over slechts één schouder wordt gedragen, gaat het kind naar één richting hellen ter compensatie. Hierdoor ontstaat zowel hoge als lage rugpijn, vaak in combinatie met schouder- en nekklachten.

Daarnaast gaat de rugzak bij slecht gebruik leiden tot een slechte houding en dit vooral bij meisjes en jonge kinderen. Deze dragen relatief gezien een zwaarder massa mee in vergelijking met hun grootte. Als een rugzak dan ook nog eens smalle schouderriemen heeft, gaan deze insnijden en problemen met bloedcirculatie en zenuwafknelling opleveren. Armen en handen kunnen hierdoor tijdelijk gaan tintelen en/of gevoelloos raken.

Indirect kan een zware rugzak ook aanleiding geven tot struikelpartijen. De kinderen vallen en het extra gewicht van de rugzak zal de effecten van de valpartij alleen maar verergeren. Wanneer men een zware rugzak meezeult, is de kans op valpartijen alleen maar groter, omdat de persoon in kwestie anders gaat lopen. De combinatie van een zware rugzak met trappen houdt een groot risico in.

Een veilige rugzak kopen

Een rugzak is heel functioneel en nuttig, mits ie van een goede constructie is en mits ie goed gebruikt wordt. Enige tips om op te letten bij de aankoop ervan:

*) Kies voor een rugzak die zelf niet te zwaar weegt. Kunststofrugzakken gaan bijvoorbeeld stukken lichter zijn dan bijvoorbeeld lederen rugzakken.
*) Let op dat de schouderriemen goed breed zijn en liefst voorzien van dikke pads.
*) Zorg dat de rugzak voorzien is van een lendenriem. Hierdoor wordt de last beter over het lichaam verdeeld.
*) Zorg dat de binnenkant van de rugzak goed gevoerd is, met extra vullingsmateriaal. Hierdoor is de rug beter beschermd tegen eventuele puntige voorwerpen die meegezeuld worden in de rugzak.

Het juiste gebruik van rugzakken:

*) Verlicht de last voor het kind: Zorg dat het kind niet meer dan tien tot vijftien percent van zijn lichaamsgewicht meedraagt in de rugzak.
*) Zorg dat het kind de rugzak goed en correct gebruikt: De schouderriemen moeten gebruikt worden en het is verboden om slechts één schouderriem te gebruiken. Probeer het kind ook aan te leren om zijn lendenriem dicht te gespen of klikken.
*) Zorg dat de riemen goed aangetrokken zijn, zodanig dat rugzak goed aansluit op de rug en dat ie ongeveer een vijftal centimeter boven de taille hangt.
*) Probeer overtollige items zoals videospelletjes, laptops,… uit de rugzak van het kind/tiener te weren. Naar school moeten enkel die items worden meegenomen, die noodzakelijk zijn om de les te volgen. Alle andere items, met uitzondering van hun eten, is overtollig en nutteloos gewicht.
*) Probeer het kind duidelijk te maken, dat het niet alles in zijn rugzak moet meezeulen. Veel scholen hebben individuele opbergkastjes. Zorg dat het kind hiervan gebruik maakt en niet zijn hele handel de ganse dag in de rugzak meedraagt.
*) Leer het kind de juiste techniek aan om (zware) lasten op te pakken van de grond. De knieën moeten gebogen worden en de last moet met arbeid van de bovenbenen gelicht worden. Heffen met een gekromde rug is te allen tijde te vermijden!
*) Leer het kind om ergonomisch zijn rugzak te vullen. Zwaardere items zoals boeken moeten zo dicht mogelijk en gecentreerd tegen de rug worden ingepakt

Wanneer is er een probleem?

U zult zelf wel merken wanneer het kind moeite heeft om zijn rugzak op te pakken of neer te zetten. Als het kind klaagt over rugpijn, gevoelloze armen of handen, pijn aan de schouders dan moet er ook een lampje gaan branden. Probeer de bovenstaande tips al toe te passen om de oorzaak aan te pakken en contacteer zo snel mogelijk een arts of fysiotherapeut om de fysieke klachten te behandelen.