Header image  
Grootouders/Senioren: Nierstenen vermijden  
line decor
   
line decor
   
 

Nierstenen vermijden

 

Hevig, uitstralende pijn in de rug ter hoogte van de nieren, bloed in de urine, misselijkheid en braken zijn ernstige indicaties voor nierstenen. Nierstenen komen twee tot driemaal meer voor bij mannen dan bij vrouwen. Onvoldoende vochtopname is de belangrijkste oorzaak van nierstenen. Hoe meer we immers drinken, hoe minder geconcentreerd onze urine en hoe lager het risico op vorming van nierstenen.

De pijn door nierstenen, wordt veroorzaakt door de opeenstapeling van urine en de verwijding van de urinewegen boven de steen. Deze pijn straalt uit naar de rug en de flank van de rug en zelfs tot in de geslachtsorganen.

Vroeger dacht men dat de vorming van nierstenen kwam door  een te hoge consumptie van calcium (nierstenen bevatten veel calcium), maar er zijn heel wat factoren buiten een hoge inname van calcium die de vorming van nierstenen veroorzaken. Vooral een hoge inname van zout, eiwitten, oxaalzuurhoudende producten en koolhydraten hebben een invloed. Een verhoogde aanwezigheid van calcitriol (nierhormoon dat afgifte van calcium door het lichaam regelt) heeft eveneens een grote invloed op de vorming van nierstenen.

Als we producten eten met veel oxaalzuur (werkt het ontstaan van nierstenen ook in de hand), zal dit nierstenen kunnen veroorzaken. Voedingsmiddelen als noten, chocolade, frambozen, rabarber, cola, thee, spinazie, witte wijn bevatten veel oxaalzuur. Het wordt aangeraden om calciumrijke voeding te gebruiken, daar dit in de nieren een verbinding vormt met oxaalzuur, dit afvoert via de urine en aldus de vorming van nierstenen verhindert. Artsen raden niersteenpatiënten aan om zo weinig mogelijk oxaalzuurhoudend voedsel te consumeren.

De meeste nierstenen zijn kleiner dan 5 mm en zullen spontaan door het lichaam worden afgevoerd. Pijnstillers en voldoende drinken volstaan vaak. Grote nierstenen moeten eerst verbrijzeld worden door een niersteenverbrijzelaar en verwijderd met een kijkoperatie. Toch moet men goed beseffen dat de door nierstenen veroorzaakte pijn onafhankelijk is van de grootte van de steen. Kleine nierstenen kunnen eveneens heel erg pijnlijk zijn.

In het ergste geval gaan de urinewegen volledig versperd raken door de nierstenen. Hierdoor wordt de urineafvoer volledig versperd en zal de nier onherstelbaar beschadigd kunnen raken,omdat het urinevocht niet meer afgevoerd kan worden. In dit geval spreken we over nierkolieken en deze zijn uiterst pijnlijk. Er ontstaat koorts en men kan niet stilzitten en zal letterlijk en figuurlijk over de grond rollen van de pijn. Men kan hierbij best onmiddellijk naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis of arts gaan.

 

Behandelingsmethoden:

*) Endoscopische laserbehandeling van een niersteen in de urineleider: De arts gaat de steen met behulp van een laser via een endoscopie tot kleine stukjes verpulveren. Deze gaan dan normaliter via normale weg uitgescheiden worden.

*) Niersteenverbrijzelaar: Het betreft hier een apparaat dat tegen de rug wordt geplaatst en schokgolven geeft. Deze schokgolven hebben geen invloed op het zachte weefsel, maar gaan de harde materie, de niersteen, verbrijzelen. Bij grotere stenen moet men vaak meerdere behandeling doen.

*) Endoscopische verwijdering van een niersteen in de urineleider: De arts gaat met behulp van een buisje, camera en grijptangetje de niersteen wegnemen in de urineleider.

*) Endoscopische laserbehandeling van een niersteen in de nieren: Grotere stenen in de nieren, zullen niet via de urineleider kunnen afgevoerd worden. Daarom dat de arts via een kleine insnijding in de rug, de desbetreffende niersteen gaat verwijderen.

Preventieve maatregelen tegen nierstenen?

We kunnen best veel drinken om de vorming van nierstenen te vermijden. Water is het meest geschikt en het maakt niet uit of het bronwater of kraantjeswater is. Men drinkt voldoende wanneer de geproduceerde urine helder gekleurd is. Wanneer men slechts een viertal keren per dag moet plassen, drinkt men in principe te weinig. Wanneer men ’s nachts moet plassen, kan men op dat ogenblik een klein glaasje water drinken, om de doorstroming in de nieren ook ’s nachts te blijven verzekeren. Wacht ook niet tot men dorst heeft om te drinken, want dan wil dit reeds zeggen dat het lichaam al een vochttekort heeft. Lees ook onze pagina over de 'urineweg'.