Header image  
Zwangerschap: Toxoplasmose vermijden
 
line decor
 

 
 
 


   

Toxoplasmose vermijden

 

 

Toxoplasmose of kattenziekte is meestal een onschuldige infectie, tenzij de vrouw deze oploopt tijdens haar zwangerschap. Toxoplasmose is een ziekte veroorzaakt door een microscopisch kleine, eencellige parasiet, Toxoplasma gondii, die vele dieren aantast maar bij katachtigen een seksuele voortplantingscyclus heeft. Door preventief te handelen, kan de zwangere vrouw het risico op infectie en dus het risico voor het ongeboren kind sterk beperken.
 
Een toxoplasmose-infectie krijgen tijdens de zwangerschap betekent niet noodzakelijk dat het kindje met een afwijking geboren zal worden. Het risico dat de parasiet de foetus bereikt en schade aanricht, hangt immers van verschillende factoren af. Het tijdstip van de besmetting is speelt de grootste rol. Zwangere vrouwen die nog niet geïnfecteerd waren moeten extra opletten; toxoplasmose tast als de vrouw geïnfecteerd raakt tijdens de zwangerschap de ongeboren vrucht aan. Naarmate de zwangerschap in de beginfase zit, is de kans dat de vrucht het krijgt kleiner maar zijn de gevolgen, als dit toch gebeurt, ernstiger. Er kan zich een spontane abortus, afwijkingen aan de ogen en aan het zenuwstelsel van de vrucht voordoen.

 

Uiteindelijk zetten het merendeel van de vrouwen die toxoplasmose doormaken in de zwangerschap, toch een gezonde kind op de wereld! Toch zal het duidelijk zijn dat men deze besmetting ten alle koste moet trachten te vermijden en dat men zich geregeld moet laten testen tijdens de zwangerschap, om te zien of men besmet is geraakt. Toxoplasmose-cysten komen met name voor in de uitwerpselen van een kat en in vlees van varkens, geiten en schapen. Men kan besmettingrisico beperken door volgende zaken te vermijden of juist toe te passen:

*) De kattenbak te verschonen als daar jonge katten in hebben gepoept. Alle katten raken ermee besmet, maar ze scheiden alleen cysten uit gedurende een paar weken na de eerste besmetting; de cysten worden pas na 48 uur buiten het lichaam te hebben vertoefd infectieus. Normale hygiëne en geregeld verschonen zijn ruimschoots voldoende om besmetting te voorkomen. Zwangere vrouwen kunnen best ver verwijderd blijven van de kattenbak en de verschoning overlaten aan hun partner. Ook het aaien van huiskatten wordt zoveel mogelijk afgeraden tijdens de zwangerschap, omwille van een mogelijk besmettingsgevaar.
*) Tuinieren vermijden
*) Rauw of onvoldoende verhit vlees (bijvoorbeeld van de barbecue) vermijden te eten
*) Eet bij voorkeur geen rauwkost buitenshuis.
*) Geen schaaldieren, weekdieren of rauwe vis eten. Oesters en sushi is verboden.
*) Geen ongepasteuriseerde melk te drinken of nuttiging van producten gemaakt van ongepasteuriseerde melk.
*) Consumptie van rauwe eieren uitsluiten, dus ook geen mayonaise of sabayon.
*) Te vermijden om ongewassen groenten te eten (risico op besmetting met mest van besmette dieren)
*) Was de handen met water en zeep voor iedere maaltijd.
*) Was het aanrecht, de snijplanken, borden, potten, pannen en ander keukengerei met heet zeepwater nadat er rauw vlees, gevogelte, vis of zeevruchten op is bereid.
*) Vervang regelmatig de vaat- en handdoeken in de keuken.
*) Hou vliegen uit de buurt van voedsel.
*) Vermijd besmet water. Gebruik enkel flessenwater.
*) Vermijd publieke zandbakken en bedek de zandbak in de tuin.
*) Vermijd contact met mond, neus of ogen als men de maaltijden bereidt.
*) Draag handschoenen als men sneetjes of wondjes in de handen heeft.

Met een bloedonderzoek kan men nagaan of de patiënt antilichamen heeft tegen toxoplasmose. Dit wijst op enerzijds immuniteit of anderzijds een recente besmetting. Als men zich niet laat testen, weet men dus ook niet dat of men besmet is (of niet). De meeste mensen met een gezond immuunsysteem vertonen doorgaans geen symptomen van de besmetting. De personen die er wel last van krijgen, klagen dan over: gezwollen lymfeklieren, spierpijn, vermoeidheid, hoofdpijn, koorts, een pijnlijke keel of uitslag.

Soms vermoedt men dat er sprake is van toxoplasmose als de gynaecoloog foetale afwijkingen bemerkt bij een prenataal echogram. Daarnaast kan dan een bloedonderzoek de infectie aan het licht brengen. Een vrouw zonder toxoplasmose-antistoffen die griepachtige klachten heeft tijdens de zwangerschap, moet zich onmiddellijk laten onderzoeken op toxoplasmose. Indien men de behandeling met antibiotica immers snel opstart, is de kans dat de parasiet de foetus bereikt veel kleiner. Bij een vroegtijdige detectie en behandeling kan men zo het risico op letsels bij de foetus sterk beperken.