Header image  
Kinderziektes: Parasieten  
line decor
 
line decor
   
 

Parasieten


 

 

"Parasieten zijn levende organismen die andere levende organismen, gastheren genoemd, nodig hebben om te overleven". Dat is de formele en wetenschappelijke definitie. In de praktijk houdt dit in dat parasieten continu trachten hun eigen plekje in de wereld te veroveren en vast te houden. En dat gastheren met de hulp van de afweermechanismen die zij tot hun beschikking hebben juist moeten proberen die parasieten kwijt te raken.

We onderscheiden parasieten die uitwendig leven (de zgn. ectoparasieten), en parasieten die inwendig leven (de zgn. endoparasieten). De belangrijkste ectoparasieten zijn oa mijten, teken en luizen. De belangrijkste endoparasieten zijn oa spoelwormen, haakwormen, zweepwormen, lintwormen en hartworm.

Uitwendige parasieten:

1) Hoofdluis:

Hoofdluisneet en hoofdluis

Hoofdluizen zijn parasieten die op de hoofdhuid voorkomen. In tegenstelling tot wat men veel denkt is besmet zijn met hoofdluizen niet het resultaat van een gebrekkige hygiëne, integendeel: de hoofdluis vindt droge haren zelfs aangenamer omdat het er veel vlotter kan in klimmen dan vettig, niet gewassen haar. Daar hoofdluizen parasieten zijn, gebruiken ze ons bloed om te overleven. Het zijn dan ook die bijtplaatsen die enorm gaan jeuken.

Het bestrijden van de hoofdluis gebeurt op twee fronten: de omgeving ontsmetten en de personen ontluizen.

Personen ontluizen

Voor de personen te ontluizen kan men kiezen voor een chemische behandeling met bijvoorbeeld een luizenshampoo, lotion, spray,… Er zijn wel enkele nadelen verbonden aan deze chemische oplossingen:

  • Kan niet gebruikt worden bij zwangere vrouwen, borstvoedende vrouwen of kleine kinderen
  • Zwangere vrouwen of borstvoedende vrouwen mogen best volledig niet in contact komen met de chemische bestrijdingsmiddelen.
  • Sommige luizenstammen zijn resistent geworden tegen deze behandeling

Daarnaast kan men ook fysisch met behulp van een luizenkam trachten het probleem te bestrijden. Het gebruik van de luizenkam kan best enkele malen per week herhaald worden tot je merkt dat alle luizen verwijderd zijn.

  • Maak de hoofdhuid nat en breng een crèmespoeling aan ( lost de kleefstof op waar de hoofdluizen zich met vasthouden )
  • Werk het haar systematisch af: van links naar rechts en leg eventueel nog niet gekamd haar opzij door middel van een haarklemmetje
  • Begin steeds strak aan de hoofdhuid en hou het haar zo strak mogelijk
  • Gebruik een speciaal gaasje over de kam of was de kam regelmatig uit ( lees hiervoor de bijsluiter of vraag raad bij het aankooppunt )
  • Gebruik bij voorkeur ook een witte luizenkam. de eventuele luizen zijn hierop beter zichtbaar.

Controleer door middel van een wit papier onder de kamrichting te leggen of er nog luizen aanwezig zijn.

De omgeving zo snel mogelijk luisvrij maken
Daar de luis zich vrij makkelijk kan nestelen in kleding, beren, kussens, zetels,… moeten deze heel grondig ontluist worden. Dit doe je door:

  • Alle bedgoed en kleren te wassen en dit het liefst op 60° of meer
  • Plaats alle niet-wasbare stoffen in een afgesloten plastiek zak voor minimum één week of leg deze 1 dag in de vriezer.
  • Stofzuig zetels, gordijnen en dergelijke zo krachtig mogelijk
  • vermijd de eerste week contact met niet afwasbare stukken. Een hoofdluis overleeft maximum 3 dagen zonder voeding ( in de luis haar geval dus bloed ).

Het is altijd aan te raden de huisarts te contacteren om een zo voor het kind efficiënt mogelijke therapie op te starten.

 

2) Teken

Teek versus volgezogen teek

Teken zijn parasieten die zich vastbijten in de huid en zich na een bloedmaaltijd, die enige uren tot dagen duurt, weer laten vallen. Teken kunnen soms ziekten overbrengen. Tekenbeten zijn meestal niet pijnlijk en worden vrij vaak alleen opgemerkt doordat men de teek in de huid ziet zitten. Teken komen overal in de Benelux voor, vooral in landelijke gebieden met bossen en struikgewas, o.a. in Zeeland, Noord-Brabant, Limburg, Gelderland, Drenthe, Overijssel, Noordoost-Groningen, de kempen en de Ardennen.

Een teek kan tijdens een natuurwandeling worden opgelopen. Vooral als men zich daarbij door struiken of onder bomen en begroeiing begeeft. Daarbij is de teek in staat om onder de kleding te kruipen. Preventie: niet met korte broek of onbedekte lichaamsdelen in bos of struikgewas wandelen, broekspijpen in de sokken, jezelf na het verlaten van het bos of 's avonds controleren op teekjes, en de voor jezelf niet zichtbare delen van de huid door een ander laten inspecteren. Jonge tekenlarven zijn slechts ca. 1 mm groot! De teek alleen met een speciale tekentang of tekenlepel verwijderen, aangezien er anders een riscio is dat de teek zichzelf leeg maakt en het risico op de Lymeziekte verhoogt. Zeker bij kinderen is he evenwelt aan te raden deze verwijdering door een huisarts te laten gebeuren, daar men hierdoor zeker het risico op besmetting met de ziekte van Lyme kan verlagen. De verwijdering van een teek is géén alledaagse handeling en dient best door gekwalificeerde personen zoals een dokter te gebeuren. Preventief kan een huisarts dan ook antibiotica voorschrijven en het kind periodiek opvolgen.

De kans op besmetting met Lymeziekte is bij verwijdering van de teek binnen 24 uur gering; toediening van antiobiotica wordt in de Nederlandse officiële richtlijnen niet standaard aanbevolen, maar bij kinderen vaak toch wel aangewezen.. Het lijkt er wel op dat het percentage met de veroorzaker van de Lymeziekte besmette teken in Nederland de laatste jaren toeneemt. In de afgelopen tien jaar nam het aantal Lymepatienten toe van 6.000 tot 17.000. Zie ook onze pagina over de 'Ziekte van Lyme'. Vorig jaar meldden zich 73.000 mensen bij de dokter om een teek te laten verwijderen. De meeste tekenbeten komen voor in de zomer.

 

3) Mijten:

Huismijt (Grootte 0,1 - 1,0 mm)

De mijt behoort tot de grote familie van de geleedpotigen. Er zijn heel wat mensen met een allergie aan deze kleine
beestjes. De enige oplossing schuilt in het vermijden van contact met mijten. Men heeft het doorgaans over een allergie aan huisstofmijten, maar de allergenen zitten vooral in de uitwerpselen van de mijten en niet in de mijt zelf.

Huisstofmijten zitten vaak in huisstof. Hun ontwikkeling wordt bepaald door de temperatuur en de vochtigheid in huis. De mijten hebben een voorkeur voor een temperatuur van 25°C en een vochtigheidsgraad tussen de 60 en de 80%. De badkamer
is dan ook een plek waar huisstofmijten zich graag nestelen. Maar ook matrassen, dekbedden, dekens en oorkussens zijn perfecte plekken voor de beestjes. Te meer omdat huisstofmijten zich voeden met huidschilfertjes. Omdat
de huidcellen van de mens zich constant vernieuwen, komen er ook voortdurend huidschilfertjes vrij.
Naast beddengoed voelen mijten zich ook heel goed thuis in zetels, tapijten, pluchen speeltjes, enz.

De behandeling bij mogelijk allergische reacties is dan ook vaak gecentraliseerd het zo efficiënt mogelijk verminderen van de mijtbroeihaarden. Dus het frequenter verversen van het beddegoed en het vaker stofzuigen (verminderen huisstof dat het hoofdvoedsel van de mijten is) van de woning en leefruimtes. Dit dient wederom best in onderling overleg bij de huisarts gebeuren. Het is ook vaak de enige persoon die een allergie tegen deze parasieten kan vaststellen.



Inwendige parasieten:

Volwassen spoelworm

Het gebeurt geregeld dat kinderen lijden aan darmparasieten. Direct kan met dit vaststellen door de uitwerpselen van het kind geregeld in de gaten te houden. Vaak gaat men hiertoe over doordat men indirect vaststelt dat het kind minder weerstand krijgt, vaak aan (ontoewijsbaar) gewichtsverlies lijdt, en dit ondanks een gezonde eetlust. De parasieten verbruiken immers een groot gedeelte van de aangeboden voedingsstoffen, ten koste van het kind met verminderde weerstand tot gevolg. Dit uit zich in buikpijn, diaree, huiduitslag, ademhalingsproblemen, hoofdpijn en vermoeidheid en een trage lichamelijke ontwikkeling.

Deze symptomen verdwijnen evenwel snel als de oorzaak met name de parasieten worden verwijderd. Het is dan ook nuttig geregeld e uitwerpselen van het kind in de gaten te houden en eventuele abnormaliteiten (langwerpige witte linten, witte 'eitjes',... te detecteren en aan de huisarts mee te delen, zodanig dat een effectieve behandeling (vaak met antibiotica) kan opgestart worden. Het grote nadeel bij het vernietigen van deze parasieten is het feit dat voor een groot stuk ook de goede darmflora wordt vernietigd. De huisarts kan dit vaak ondervangen met een aangepaste dieet en supplementatie om de goede darmflora zo snel mogelijk te herstellen. Zie ook onze pagina over 'Steken en beten op vakantie', 'Bacteriehaarden' en 'Aarswormpjes' , 'Poetstips'.