De ziekte van Lyme is een infectie veroorzaakt door de bacterie Borrelia Burgdorferi. Deze bacterie wordt normaliter gevonden bij dieren zoals muizen en herten. Teken kunnen deze bacterie opnemen wanneer ze een geïnfecteerd dier bijten. Als de teek dan hierna een mens bijt, kan dit bij deze aanleiding geven tot de ziekte van Lyme. U kunt zich voorstellen dat onze kinderen door hun speelgedrag in de tuin of bos een geliefkoosd doelwit van de teek zijn.

Teken leven het liefst in gras en struiken en bijten zich vast op een geschikte gastheer als die voorbijkomt. Teken zijn in eerste instantie heel klein en moeilijk te zien (vaak de kleiner dan de grootte van een speldekop).

Tekenen en symptomen

De ziekte van Lyme kan de huid, gewrichten, zenuwstelsel en andere organen beïnvloeden. De symptomen en de ernst ervan verschillen sterk van persoon tot persoon.

Normaliter tonen de symptomen van de ziekte van Lyme zich in drie stappen, alhoewel niet ieder deze allemaal doorloopt:

1) Het eerste teken van de infectie is een circelvormige huiduitslag, die binnen de één à twee weken na infectie optreedt. Het ziet eruit als een uitbreidende ring van roodheid. Het kan warm aanvoelen en is meestal niet pijnlijk, noch jeukend. Deze uitslag gaat normaliter over binnen de maand.

2) Tesamen met de uitslag gaan sommige personen griepachtige symptomen ontwikkelen, zoals gezwollen lymfeklieren, vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijnen. Indien onbehandeld, gaan ook deze symptomen weer weg. Maar bij sommige personen gaat de infectie zich verspreiden naar andere gedeeltes van het lichaam. Deze fase treedt meestal binnen enkele weken na beet van de teek op. De ziekte van Lyme kan de hartspier verzieken, waarbij er een onregelmatige hartslag of borstpijn ontstaat. Het kan ook naar het zenuwstelsel overslaan, gezichtsverlamming en verdoofdheid in armen en benen. Het kan hoofdpijn en nekpijn doen ontstaan. Ook kan er zwelling van de grote gewrichten ontstaan.

3) Het laatste stadium van de ziekte van Lyme kan zich vertonen indien de ziekte niet behandeld werd (dus géén diagnose gesteld indertijd bij de infectie). De symptomen zijn artritis (vooral in de knieën) en achteruitgaan van de cognitieve functies. Dit kan zich vertonen binnen enkele weken tot jaren na de teekbeet.

Besmettingsgevaar

De ziekte van Lyme kan niet van persoon tot persoon worden overgebracht. Het risico dat iemand loopt om deze ziekte op te lopen is afhankelijk van het risico op blootstelling aan teken. Kinderen en volwassenen die veel buiten vertoeven, vooral in bosrijk gebied, hebben een verhoogd risico op deze ziekte.

In zeldzame gevallen, wanneer de ziekte opgelopen wordt tijdens de zwangerschap, kan de foetus geïnfecteerd raken. Dit moet onmiddellijk met de gyneacoloog besproken worden.

Huisdieren, zoals honden en katten, kunnen ook geïnfecteerd geraken door de bacterie en teken met zich meedragen, die op hun beurt weer mensen kunnen besmetten. Hoe u uw huisdier het best kunt beschermen met anti-teek producten, kunt u best doornemen met uw dierenarts.

De diagnose:

Het meest uiterlijke teken van een mogelijke infectie is de (uitbreidende) rode vlek huiduitslag. Omdat dit zo kenmerkend is, kan een persoon met deze uitslag onmiddellijk met de ziekte van Lyme gediagnosteerd worden en hoeft bloedonderzoek in feite niet. Deze beslissing ligt natuurlijk bij uw behandelende arts. Omdat de huiduitslag evenwel zo snel kan verdwijnen is het best om zo snel mogelijk een foto te nemen van de verdachte uitslag, indien u niet bij machte bent onmiddellijk een arts te contacteren voor uw kind.

De diagnose rond de huiduitslag is evenwel niet waterdicht, omwille van het feit dat deze uitslag zich niet noodzakelijk altijd vormt of heel snel verdwijnt (vooraleer u het opmerkt). Een bloedonderzoek gaat hierbij helpen en gaat de diagnose door de detectie van specifieke antilichamen tegen de Borrelia burgdorferi bacterie in uw bloed of dat van uw kind stellen. Het nadeel van het bloedonderzoek is dan weer dat de vorming van specifieke antilichamen in uw bloed tegen de bacterie een paar weken in beslag neemt. In de tussentijd zullen er geen antistoffen in bloed worden aangetroffen en kan de diagnose dus niet worden gesteld. En omdat bij de ziekte van Lyme de symptomen zo gelijkend zijn op andere infecties, is de diagnose moeilijk. Met andere woorden de diagnose moet gesteld worden door op zijn minst uw huisarts of een specialist.

Behandeling:

De behandeling van een vroeg gestelde diagnose van de ziekte van Lyme gebeurt met behulp van antibiotica over een periode van een maand ongeveer.

Indien de diagnose snel gebeurt en er onverwijld met antibiotica wordt gestart, kan deze ziekte bij kinderen zéér goed behandeld worden. De uitslag verdwijnt binnen enkele dagen na behandeling, maar andere symptomen gaan vaak pas over een langere periode (weken) verdwijnen.

Preventie:

Teken leven vaak op schaduwrijke, vochtige ondergrond en ‘klauteren’ op lang gras, struiken, lage bomen. Ook uw grastuin en siertuin kunnen teken herbergen, zeker als ze zich bevinden tegen de rand van bossen of oude stenen muren (plaatsen waar herten en muizen zich kunnen ophouden).

Om de ziekte van Lyme te vermijden, dient elk contact met grond, bladeren en vegetatie zo goed mogelijk vermeden worden, en zeker tegen de maanden mei, juni en juli. De teken zijn dan nog niet volgroeid en nog moeilijker te detecteren.

Wanneer u of uw kinderen het bos of grasveld intrekken, probeer dan volgende tips te volgen:

*) Draag dichte schoenen, t-shirts of hemden met lange mouwen en lange broeken. Probeer de broekspijpen in de schoenen te steken, zodanig dat teken niet op uw benen kunnen klauteren.

*) Draag lichtgekleurde kledij zodanig dat u teken makkelijk kunt detecteren.

*) Draag lang haar in een staart of onder een pet weggestoken.

*) Zit buiten niet op de grond.

*) Check uzelf en uw kind goed op teken tijdens het wandelen.

*) Was alle kleren goed, indien u in een omgeving terecht bent gekomen waar teken mogelijk kunnen leven. Was uw kind goed na een bezoek aan bosrijk gebied.

Vraag bij uw apotheker naar een goed afwerend middel tegen insecten en dan vooral teken. Let er wel op dat deze producten bij kleine kinderen vaak verboden zijn. Bespreek dit met uw apotheker.

Teken bijten zich overal vast, maar hebben enige lichaamsdelen waar ze het liefst zitten:

*) achter de oren

*) de achterkant van de nek

*) de oksels

*) de schaamstreek

*) de knieholtes

Indien u een teek bij uw kind detecteert, bel dan een dokter. Deze kan u vragen om de verwijderde teek te bewaren nadat u deze verwijderd heeft. Gebruik een pincet om de teek zo dicht mogelijk bij de huid van u of uw kind te grijpen. Trek ze er op een krachtige wijze vanaf en ontsmet de wonde met alcohol.

Er zijn tal van keuken en tuinmiddelen om een teek te ‘verdoven’ en dan te verwijderen, maar probeer dit niet, want het werkt niet.

U kunt teken van uw huis weghouden door het gras kort te houden, struiken en hooggras goed bij te werken. Zorg ook dat bladeren goed verwijderd worden. U kunt ook gebruik maken van een insecticide, maar dat is in combinatie met kleine kinderen niet echt een goede optie, tenzij u ze de voorgeschreven tijd uit de tuin kunt houden.

Zie ook onze pagina over 'parasieten' voor meer informatie.