De wijsheidstanden (ook wel verstandskies genaamd) zijn de achterste tanden in de mond.  Een wijsheidstand breekt meestal door tussen de leeftijd van 17 en 21 jaar, maar kan ook op hogere leeftijd nog in de mondholte verschijnen. Er zijn ook mensen zonder wijsheidstanden.

Problematiek:

Omdat de wijsheidstanden (verstandskiezen) zo ver achterin de mond liggen en ook nogal eens scheef- of niet goed doorkomen, is het erg lastig om ze reinigen. Hierdoor ontstaan dan ook makkelijk gaatjes (cariës) in dit soort kiezen. Ook tandvleesontstekingen kunnen gemakkelijk optreden. Als de kiezen immers maar half doorkomen, kan er een stukje tandvlees losjes overheen blijven zitten.  Dit vormt dan een bron van infecties, want er blijven gemakkelijk voedselrestjes achter. Vanwege de problematiek zal de tandarts dan ook opteren om regelmatig gedeeltelijke uitgekomen of volledig uitgekomen wijsheidstanden via een röntgenfoto te inspecteren. Op die manier kan de tandarts ook kijken of er niet eventueel cystes ontstaan aan de wortel van de wijsheidstand. 

Verwijderen:

Indien er voldoende plaats is en de wijsheidstanden mooi recht uitkomen, laten de tandartsen deze zondermeer zitten. Maar indien ze problemen verwachten, moeten ze eruit. Met dit verwijderen van wijsheidstanden wachten veel tandartsen het liefst tot ze zijn doorgekomen omdat ze dan gemakkelijker getrokken kunnen worden. Dat blijft weliswaar een vervelende ingreep, maar het geeft minder pijn en de wond is minder groot dan na een operatie. Als wijsheidstanden niet kunnen doorkomen, is een chirurgische ingreep noodzakelijk. Hiermee wacht men dan liefst tot de patiënt wat ouder is, ouder dan 25 jaar. Dit heeft te maken met het feit dat de kaak dan volgroeid is en het herstel van het kaakbot rond de (verwijderde) wijsheidstand en het tandvlees goed en optimaal kan gebeuren.

Risico’s van het verwijderen:

Er zijn een aantal complicaties die kunnen optreden na het verwijderen van een wijsheidstand (verstandskies). Vooral bij een chirurgische verwijdering kunnen er wat complicaties optreden:

*) Erge napijn optreden 
*) Ontstaan van abces(sen)
*) Kaakfractuur door de verwijdering van de wijsheidstand
*) Nabloeding(en) 
*) Ontsteking van de extractiewond, al dan niet gepaard met vertraagde wondgenezing 
*) Beschadiging aan zenuw van de kaak of tong

Het spreekt voor zich dat een chirurgisch ingreep nog van een ander caliber is dan tandentrekken. Meestal mag de patiënt toch rekenen op een drietal dagen erge pijn. Er ontstaat immers een flinke zwelling en deze kan toch enige weken nodig hebben om te verminderen. Het eten wordt pijnlijker en de wonde kan ontsteken. Bij de verwijdering van diep zittende wijsheidstanden kan ook de kaak- of tongzenuw geraakt worden. Dit resulteert dan in een tijdelijk verdoofd aanvoelende lip. Alhoewel deze complicatie vaak na bepaalde tijd geneest, zijn er toch gevallen waarbij de zenuwbeschadiging en dus verdoofde lip blijvend is. Zie ook onze pagina over 'Mond en tanden'