Met apneu bedoelt men in medische termen dat de patiënt tijdens de slaap gedurende minstens 10 seconden stopt met ademhalen. Indien dit meer dan tien keer per uur optreedt, kan men stellen dat de patiënt lijdt aan slaapapneusyndroom.

De gevolgen van de apneu zijn een afname van het zuurstofgehalte in het lichaam, waardoor de hersenen aan het lichaam het signaal geven om wakker te worden. Na het ontwaken zal de ademhaling weer hernomen worden, maar het spreekt voor zich dat dit constante opwaken een goede nachtrust volledig verstoord. De nachtelijke slaap bestaat immers voor ongeveer 20% uit zeer diepe slaap, in welke fase de hersenen zeer langzaam werken en zich hierdoor kunnen herstellen. Voor nog een overige 20% vertoeft de mens in de droomslaap, ook wel REM-slaap genaamd. In deze fase werken de hersenen zeer snel, maar beletten tevens dat de spieren zich aanspannen, zodat de slapende persoon zijn droom niet kan uitvoeren. Het overige gedeelte van de slaap is de oppervlakkige slaap waarin men meestal rustig en ontspannen in bed ligt. Slaapapneu belet dat de patiënt in een diepe slaap kan komen. Door het voortdurend wakker worden, zal de slaap niet efficiënt zijn. Hierdoor wordt de patiënt overdag geconfronteerd met slaperigheid, concentratiestoornissen en geheugenproblemen.

Om het syndroom goed in kaart te brengen gebruikt men de Apneu-Hypopneu Index (AHI) waarbij men de ernst van de aandoening kwantificeert. Hiermee wordt het aantal apneus over een uur slaap bepaald. Over het algemeen kan men stellen dat een AHI tussen 5 en 15 een lichte vorm van slaapapneu is, een AHI tussen 15 en 30 een gemiddelde slaapapneu en een AHI boven 30 beschouwd mag worden als een ernstige vorm van slaapapneu.

Symptomen die kunnen wijzen op slaapapneu:

*) zwaar snurken
*) ochtendhoofdpijn
*) slaperigheid overdag
*) prikkelbaarheid
*) concentratieverlies, vergeetachtigheid
*) nachtzweten
*) overmatige plasdrang ‘s nachts
*) ademstilstanden tijdens de slaap in combinatie met luid gesnurk (vaak opgemerkt door partner)
*) droge mond bij het ontwaken

Oorzaken:

Apneus kunnen bij iedereen optreden. Dit bij zowel volwassenen als kinderen. Bij volwassenen lijdt tussen de 2 à 4 % op middelbare leeftijd aan ernstige slaapapneu, dus een AHI boven 30. Bij kinderen wordt slaapapneu vaak veroorzaakt door een vergroting van de amandelen. De huisarts zal in dit geval vaak adviseren de amandelen te laten weghalen.
Factoren die aan slaapapneu bijdragen:

*) roken
*) zwaarlijvigheid
*) genetische aanleg
*) chronische luchtwegirritatie
*) obstructie van neus- of keelholte
*) hormonale aandoeningen
*) stofwisselingsproblemen
*) snurken

Diagnose van slaapapneu:

De huisarts zal op basis van de klachten, hoogstwaarschijnlijk een doorverwijzing doen naar een slaapcentrum om daar een gespecialiseerd slaaponderzoek te laten afnemen. Tijdens de slaap worden dan verschillende lichaamsfuncties gemeten:

*) Spieractiviteit via een electromyograaf (EMG)
*) Hartfunctie via een elektrocardiogram (ECG)
*) Hersenactiviteit via een elektroencefalogram (EEG)
*) Luchtstroom door mond en neus in combinatie met onderzoek van eventuele fysiologische afwijkingen in neus en keel
*) Slaaphouding
*) Snurkgeluiden
*) Zuurstofverzadiging in bloed
*) Borst- en buikbeweging

Behandeling       

De behandelende arts zal de patiënt vragen om voor het slapengaan geen alcohol, slaap-en/of kalmeermiddelen te gebruiken. Bij zwaarlijvigheid adviseert men een dieet om af te vallen.
Daarnaast zijn er ook middelen om tijdens de slaap de apneus te bestrijden:

*) Neusmasker bij CPAP
Dit neusmasker gaat continu lucht in de neus en keel blazen en als het ware een lichte overdruk genereren in de keel.  Hierdoor kan deze niet dichtklappen. Bij de meeste patiënten werkt dit zeer goed, na een kleine aanpassingsperiode. Er zijn verschillende varianten van het luchtmasker, maar het doel blijft hetzelfde met name de luchtwegobstructie van de patiënt tijdens diens slaap opheffen. 

*) Mondapparaatje
Voor mildere vormen van slaapapneu kan een speciaal mondapparaatje volstaan zoals ook bij hardnekkig snurken wordt gebruikt. Het wordt over de tanden geschoven en zal de onderkaak naar voren houden tijdens het slapen. Hierdoor blijft ook de tong beter gepositioneerd en zal deze niet wegzakken naar de keel. Hierdoor zal deze ook geen obstructie kunnen vormen bij de ademhaling.

Naast de apparaatjes, wordt er soms ook overgegaan tot een heelkundige ingreep. Dit gebeurt vaak bij mensen die de hulpapparaten niet kunnen verdragen of afnemen tijdens hun slaap. Dit gebeurt steeds in samenspraak met de behandelende arts en de patiënt. Lees ook onze pagina's over veiligheid en slapen en slaapwandelen.