Kinderen met deze aandoening zijn wel in staat te spreken en begrijpen de gesproken taal, maar spreken niet in bepaalde sociale situaties, terwijl dat wel van hun wordt verwacht. Op andere gebieden functioneren ze weer wel normaal. De kinderen hebben een sterk geremd temperament en zijn heel fel verlegen en timide. Behalve (selectief) mutisme zijn de kinderen ook vaker zeer gevoelig voor lawaai, drukte en aanraking. Daarnaast kunnen ze ook andere psychische problemen hebben zoals onzindelijkheid, hyperactiviteit, dwangstoornissen en depressie.

Criteria en symptomen?

*) Niet willen spreken in bepaalde sociale omgevingen, zoals bijvoorbeeld op school.
*) Over een langere periode niet willen spreken, dus niet enkel bij het begin van de school.
*) Het mutisme wordt niet veroorzaakt door een gebrek aan taalkennis, want het kind kan in andere situaties (thuis) wel perfect praten en interageren.

Men zal dus bij een mogelijke diagnose van selectief mutisme ook andere stoornissen eerst moeten uitsluiten.

Oorzaken?

*) Verlegen, angstig karakter
*) Spraakmoeilijkheden
*) Moeilijkheden bij het sociaal integreren in een nieuwe groep
*) Familiale achtergrond van angst, verlegenheid

Behandeling

De behandeling van selectief mutisme is niet gemakkelijk en moet gebeuren door deskundigen op het vlak van selectief mutisme. Het selectief niet-spreken zal vooral behandeld worden als een angststoornis. Het hoofddoel bij de behandeling is gesteund op volgende zaken:

*) Wegnemen van de angst bij het kind
*) Opbouwen en versterken van het eigenbeeld bij het kind
*) Opbouwen van zelfvertrouwen in sociale interactie

De deskundige zal het kind ook nooit onder druk zetten om te ‘moeten’ praten. Wanneer het zelfvertrouwen van het kind wordt opgebouwd, zal het spreken vanzelf volgen. Behandeling bestaat vaak uit een combinatie van gedragsmatige aanpak: positieve bevestiging, minder gevoelig maken voor angstprikkels, speltherapie. Ook Psychotherapie, opbouw van zelfvertrouwen en het stimuleren door het opzoeken van bepaalde sociale situaties behoren tot het behandelingsrepertorium.

Zowel de ouders als de school zullen betrokken worden bij de behandeling. Alhoewel de prognose voor het ‘genezen’ van selectief mutisme goed is, zal het kind in zijn adolescentie en volwassenheid vaak nog steeds symptomen blijven vertonen van  verlegenheid en sociale angst. Vandaar dat de behandeling van en door de therapeut vaak niet stopt nadat het kind begint te praten in een voordien voor hem of haar onmogelijke sociale omgeving.