Syfilis is een seksueel overdraagbare aandoening die, onbehandeld, kan aanleiding geven tot ernstige gezondheisproblemen en het risico verhogen om HIV te krijgen. Een syfilis-infectie kan in de beginfase goed behandeld worden met antibiotica. Contact met een besmet persoon moet vermeden worden. Helaas weten de meeste personen niet dat ze besmet zijn en zodoende kan de ziekte zich verspreiden. Veilig vrijen is dus de beste preventiemaatregel.

De ziekte zelf wordt veroorzaakt door de bacterie Treponema pallidum en geeft initieel geen symptomen. Er zijn drie stappen bij syfilis, ieder met zijn eigen symptomen:

1) Primaire syfilis:

De symptomen van de eerste fase van de infectie, de zogenaamde primaire syfilis, verschijnen meestal 2 tot 12 weken na een seksueel contact met een besmet persoon. Meestal is dit onder de vorm van een pijnloos zweertje op de plaats van eerste infectie, b.v. op de geslachtsdelen of bij de mond. Ook kunnen er opgezwollen lymfeklieren aanwezig zijn rond dit gebied.

Zelfs zonder behandeling zal dit zweertje na een drie tot zes weken genezen, maar hierbij is de infectie natuurlijk niet voorbij! Zonder behandeling komt men immers in het tweede stadium terecht.

2) Secundaire syfilis:

Het secundaire stadium begint meestal enige weken tot maanden na het verschijnen van het pijnloos zweertje. De syfilisbacteriën gaan in de bloedbaan komen en gaan zich uiterst snel doorheen het ganse lichaam verspreiden. Hierbij ontstaan er symptomen als uitslag (kleine rode stippen), pijnlijke keel, spierpijnen, gewrichtspijnen en een algeheel ziek gevoel.

De uitslag van secundaire syfilis kan zich ontwikkelen op handpalmen en voetzolen, naast  romp, armen en benen. Grijze of witte wratachtige plekken ontstaan op de vochtige gebieden rond mond, anus en vagina. Deze laesies zitten vol met bacteriën en zijn zeer besmettelijk. In de tweede fase kan syfilis ook de lever, nieren en ogen beschadigen. Ook de symptomen van de secundaire fase zullen zonder behandeling kunnen verdwijnen, maar de infectie zal onbehandeld dan terechtkomen in de derde en meest gevaarlijke fase.

3) Tertiaire syfilis:

Na de secundaire fase gaan sommige mensen met syfilis in een latente fase terechtkomen, waarbij ze geen symptomen meer hebben, maar wel nog altijd besmet zijn. Sommige gaan symptomen van tertiaire syfilis ontwikkelen, waarbij er schade optreedt aan de ogen, grote bloedvaten, hart, botten en het centraal zenuwstelsel. Hierbij kunnen er geheugenverlies, mentale problemen, problemen met de controle over de blaas, evenwichtsproblemen, impotentie,… ontstaan.

Behandeling

Enkel een dokter kan de diagnose juist stellen. Deze zal zeker ook de andere seksueel overdraagbare aandoeningen verifiëren. Iedereen die seksueel actief is, zou zich eigenlijk geregeld moeten laten checken op deze ziekte(s). Iemand die seksueel contact heeft gehad met een besmet persoon, moet immers best zo snel mogelijk met de behandeling beginnen. De behandeling zelf gebeurt met behulp van antibiotica.

Preventie van soa's

Omdat syfilis, net als ander SOA’s via seksueel contact wordt verspreid, is de beste manier om het te voorkomen zich te onthouden van sex. Seksueel contact met meer dan één partner of met iemand die er meer partners op nahoudt, verhoogt het risico. Bij het hebben van seksueel contact is het essentieel om dit veilig te doen, dus met condoom (zowel mannelijk condoom als vrouwelijk condoom is geschikt). Als ouders is seksuele voorlichting een gevoelig probleem om te bespreken met de tieners, maar desalniettemin zeer belangrijk. Zie onze pagina over seksuele voorlichting voor enige tips.