Men kan spreken van het prikkelbaar darmsyndroom of PDS, indien de patiënt tijdens de periode van één jaar gedurende een langere termijn (meer dan drie maanden) continu of met tussenpozes buikpijn heeft, in combinatie met volgende klachten:

*) Abnormale vorm van ontlasting (zeer hard of zacht, vloeibaar)
*) Winderigheid
*) Ontlasting die zeer onregelmatig is (meer dan driemaal per dag, minder dan drie keer per week, diarree, verstopping of een combinatie van beide)
*) Opgeblazen gevoel in de buik al dan niet in combinatie met pijnlijke, gevoelige darmen
*) Slijm in de ontlasting (zonder bloed)
*) Manier van ontlasten varieert (zeer hard moeten persen, harde ontlasting gevolgd door diarree, gevoel telkens onvoldoende ontlast te hebben na een toiletbezoek,…)

Daarnaast klaagt de patiënt vaak over misselijkheid, minder goede vertering van voedsel. Ook klaagt men over boeren, problemen met plassen en moeheid. De klachten zijn ook langdurig en kunnen sterk variëren.

Het prikkelbaar darmsyndroom komt voor bij ongeveer zowel vrouwen als mannen en dit ongeveer één op vijf. Toch gaat slechts één op drie personen uiteindelijk met zijn klachten naar de arts. De aandoening is vervelend, de gevolgen zijn zeer onpraktisch, maar het is géén ernstige ziekte. Ook is er geen verhoogd risico op darmkanker. (Bij ontlasting met bloed waarbij men geen last heeft van aambeien moet evenwel steeds een arts geconsulteerd worden!)

De medici vermoeden dat het prikkelbare darmsyndroom (PDS) veroorzaakt wordt na een vroegere ernstige darminfectie. Ook vermoedt men dat stress, gebrek aan vezels in de voeding en eventuele lactose-intolerantie een oorzaak kan zijn.

Diagnose en behandeling:

De geneesheer is vaak in staat om de diagnose te stellen zonder een aanvullend onderzoek. Bij twijfel, indien hij een ernstige darmziekte vermoedt zoals de ziekte van Crohn of eventueel darmkanker, gaat hij een aanvullend onderzoek vooropstellen.

Wanneer zou er sprake kunnen zijn van een ernstige darmaandoening?

*) Bloedverlies bij ontlasting (zonder aambeien)
*) Gewichtsverlies zonder dieet (méér dan 0,7 tot 1 kg per week)
*) Darmkanker in de familie met
*) Diarree die langer dan twee weken duurt, eventueel in combinatie met bloedverlies bij ontlasting

Er is momenteel niet echt een behandeling voor prikkelbaar darmsyndroom (PDS), dus gaat de arts proberen enerzijds de patiënt gerust te stellen over de aandoening en proberen het psychologisch impact van de ziekte te verminderen. De meeste patiënten maken zich immers ernstige zorgen en gaan er vaak vanuit dat er een zéér ernstige ziekte aan de basis van hun darmklachten ligt. Er is dan ook een rechtstreeks verband tussen stress en het prikkelbare darmsyndroom.

De arts gaat wel proberen om het dieet van de patiënt te optimaliseren. Vezelrijke voeding is hier een basisuitgangspunt. Zeker als er sprake is van een onregelmatig en afwijkend voedingspatroon, gaat de arts dit proberen te corrigeren. Concreet:

*) Hogere en voldoende vezelinname
*) Voldoende vitamines via oa méér vers fruit en groenten
*) Voldoende vochtinname (méér dan 2.5 liter per dag)
*) Reductie van de vetinname
*) Meer lichaamsbeweging indien de patiënt niet voldoende beweegt.

Zie ook onze pagina over het spijsverteringsstelsel en 'Winderigheid'.