Een breuk is een uitstulping van het buikvlies door een zwakke plek of opening in de buikwand. De breuk is herkenbaar als een zwelling ter plaatse. De zwakke plek of opening in de buikwand is de breukpoort. Deze kan ontstaan door aangeboren factoren of door uitrekking van de buikwand. Deze uitrekking kan gebeuren door toename van het lichaamsgewicht, veelvuldig persen, hoesten of zwaar tillen. Het is mogelijk dat de uitstulping van het buikvlies - de breukzak genoemd - een gedeelte van de buikinhoud bevat. De breuk kan groter worden door verhoging van de druk in de buik (bij persen, hoesten of veelvuldig staan).

Het gevaar van een breuk schuilt in de mogelijkheid van beklemming van de breukinhoud bij een relatief nauwe breukpoort. Alleen op zuigelingenleeftijd kan nog een spontaan herstel van de zwakke plek in de buikwand optreden, daarna is het niet meer te verwachten. Bij klachten is operatie dan ook meestal nodig.

Navelbreuk

Bij de navelbreuk wordt onderscheid gemaakt tussen de aangeboren navelbreuk en de op latere leeftijd ontstane navelbreuk.

Bij een aangeboren navelbreuk treedt er meestal spontaan herstel op binnen de eerste drie levensjaren. Er is dan ook geen sprake van een ernstige aandoening. Beklemming van een navelbreuk op de kinderleeftijd is zeldzaam. Als na drie jaar nog geen spontaan herstel is opgetreden, kan een operatie overwogen worden. Zeker bij meisjes besluit men hiertoe, omdat er mogelijk problemen kunnen optreden bij een latere zwangerschap.

Wanneer de navelbreuk op latere leeftijd ontstaat, gebeurt dit vaak ten gevolge van een verhoogde druk in de buikholte. Dit in combinatie met een eventueel bestaande zwakke plek in de buikwand leidt tot de breuk. De inhoud van de navelbreuk bestaat meestal uit vetweefsel, maar kan bij grotere breuken ook uit een deel van de darmen bestaan. Een navelbreuk hoeft geen klachten te geven. Als er beklemming optreedt zal pijn op de voorgrond staan. Als de inhoud bestaat uit vetweefsel zal dit geen levensbedreigende situatie geven, maar als er darm in de breuk bekneld raakt is dit wel het geval. Dit stuk van de darm kan dan immers afsterven, met alle gevolgen van dien.

Behandeling

Zonder klachten, gaat de arts vaak niet over tot operatie. In geval van aanhoudende pijnklachten of terugkerende beklemming wordt een operatie ondernomen. Een kleine breuk kan men behandelen door de breukpoort te sluiten, wat kan gebeuren in dagbehandeling. Als de breuk daarentegen groter is, gaat men over tot gebruik van kunststofmateriaal om de buikwand te verstevigen. Hierbij is wel een opname vereist, zeker omdat vaak een wonddrain even moet achterblijven.