Ontstaan

Tijdens de zwangerschap ontstaat al in een vroeg stadium in het liesgebied van de foetus een uitstulping van het buikvlies via de buikwand (het lieskanaal). Bij jongetjes zullen hierlangs in een latere fase de zaadbal en de zaadstreng vanuit de buik indalen naar het scrotum (balzak). Bij meisjes ontstaat hierin een ophangband van de baarmoeder naar de grote schaamlip. De uitstulping van het buikvlies verkleeft na de geboorte grotendeels.

Wanneer zich in het opengebleven gebied van de buikvliesuitstulping vocht verzamelt, is er sprake van een waterzakbreuk waarbij het vocht dus rondom de zaadbal ligt. Het kan voorkomen dat de buikvliesuitstulping zich maar gedeeltelijk sluit zodat er tevens een opening blijft bestaan in het gebied van de zaadstreng. Ook hierin kan zich vocht verzamelen en tot een zichtbare bult aanleiding geven.

Wanneer de sluiting (verkleving) van de buikvliesuitstulping helemaal achterwege blijft, zijn er in principe twee mogelijkheden:
• Er verzamelt zich vocht in dat soms weggedrukt kan worden naar de buikholte toe.
• Er is een zo grote opening dat er darm vanuit de buikholte door het lieskanaal in de richting van het scrotum kan komen.

Klachten

Liesbreuken komen vaker bij jongetjes voor dan bij meisjes, waterbreuken uitsluitend bij jongetjes.
Over het algemeen hebben kinderen weinig last van deze afwijking. Er is een zichtbare bult in een of beide liezen die al of niet wegdrukbaar is. Soms echter kan het gepaard gaan met pijnklachten, misselijkheid en zelfs braken. In deze uitzonderlijke gevallen kan er sprake zijn van het beklemd raken van de buikinhoud in de breuk.

Correctie van een operatie

Indien behandeling nodig is, is deze altijd operatief. De operatie wordt uitgevoerd onder algehele anesthesie (narcose) in dagbehandeling of gedurende een korte opname.
De operatie gaat via een snede in de lies die na de ingreep met hechtingen wordt gesloten. Afhankelijk van het hechten van de snede met niet-oplosbare of oplosbare hechtingen moeten deze na enkele dagen al dan niet worden verwijderd.
In het geval van een waterbreuk waarbij de buikvliesuitstulping gedeeltelijk dicht is gegaan, wordt de ingang van de uitstulping opgezocht en dichtgemaakt. Is de buikvliesuitstulping geheel opengebleven dan wordt hetzelfde gedaan en wordt de breukzak bovendien vaak verwijderd. Uiteraard wordt, als er sprake is van een liesbreuk, eerst de inhoud van de breukzak (bijvoorbeeld een darmlis) in de buikholte teruggebracht.