Het chronische vermoeidheidssyndroom (CVS) is een ziekte die voor het eerst opdook in de jaren 80. Zelfs tegenwoordig wanneer er bij meerdere mensen deze diagnose wordt gesteld, zijn er ook nog onderzoekers die betwijfelen of CVS wel een lichamelijke dan wel een psychische aandoening is.

De hoofdsymptomen bij CVS zijn een overweldigende vermoeidheid en zwakte, die het uitvoeren van dagdagelijkse activiteiten enorm moeilijk maakt. Deze vermoeidheid wijkt evenwel niet door te rusten. De ziekte kan ernstige gevolgen hebben voor de school, werk en vrijetijdsactiviteiten.

CVS komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en situeert zich meestal rond de leeftijdscategorie van 20 tot 40 jaar, maar komt ook voor bij tieners. Ook bij kinderen onder de twaalf jaar treedt de ziekte soms op.

Oorzaken van chronisch vermoeidheidssyndroom.

De oorzaak van de ziekte is (nog) niet bekend. Men vermoedt dat de patiënten een dysfunctie van het immuunstelsel of het centraal zenuwstelsel hebben. Wetenschappers onderzoeken ook metabole afwijkingen en risicofactoren zoals genetische aanleg, leeftijd, geslacht en omgevingsfactoren, die een invloed kunnen hebben op de ontwikkeling en het verloop van de ziekte. Sommige wetenschappers vermoeden dat een virus de oorzaak is, maar deze theorie is nog niet bewezen.

Er zijn theorieën die suggereren dat één van volgende factoren mogelijke oorzaken van CVS zijn:

*) Bloedarmoede (IJzertekort)
*) Lage bloedsuikerspiegel (hypoglycemie)
*) Allergieën
*) Psychiatrische of neurologische problemen
*) Lage bloeddruk
*) Endocriene problemen

Symptomen van CVS

Omdat de symptomen vaak zo vaag zijn en ook sterk verschillen van  persoon tot persoon heeft men lang moeten zoeken naar een manier om de diagnose van CVS te stellen. De patiënt last hebben van volgende symptomen:

*) Ernstige chronische vermoeidheid gedurende langer dan zes maanden, die niet met behulp van rust wijkt en waarbij geen enkele andere medische aandoening gesteld kan worden.
*) Volgende symptomen:        
*) Spierpijn of pijn in de gewrichten zonder zwelling
*) Gevoel van extreme vermoeidheid en depressiviteit tot 24 uur
na een een fysieke inspanning.
*) Vergeetachtigheid of concentratiestoornissen
*) Hoofdpijn
*) Gevoelige lymfeklieren in de halsstreek of oksels
*) Pijnlijke keel

Andere symptomen van CVS zijn onder andere lichte koorts, wazig zicht, rillingen, nachtelijk zweten, diarree en schommelingen in eetlust en lichaamsgewicht.

De diagnose van CVS

De diagnose van CVS is moeilijk omdat er niet echt een diagnose-test bestaat en er niet echt een aantoonbare oorzaak van de ziekte is. Een groot probleem is dat de symptomen zo lijken op die van andere aandoeningen zoals virale infecties, nierziekte, hart- en vaatziekten, depressie en neurologische aandoeningen. De artsen moeten dus eerst nagaan of de symptomen niet door een andere ziekte worden veroorzaakt.

Ieder mens wordt op tijd en stond moe, maar de vermoeidheid van CVS is van een heel ander niveau. De symptomen ontwikkelen zich plotseling en gaan gepaard met een extreme vermoeidheid die fluctueert of die zich maandenlang aansleept.

Bij de behandeling van een kind, zal de arts eerst proberen nagaan of ziektes met vergelijkbare symptomen de oorzaak zijn. Hij onderzoekt of bijvoorbeeld multiple sclerose of lupus de oorzaak zijn. De arts gaat ook de medische geschiedenis overlopen en aan de ouders vragen of er eventuele problemen of symptomen waarvan zijn last hebben binnen de familie. Ook de medicatie die het kind neemt, diens allergieën en andere medische relevante informatie zal opgevraagd worden door de arts. Er zal een bloed- en urinetest worden afgenomen om eventuele identificatie van ziektes te kunnen doen.

De arts zal waarschijnlijk ook vragen om een psycholoog of therapeut te bezoeken om de symptomen met betrekking tot de cognitieve vaardigheden, concentratie, geheugen, persoonlijkheid en de algehele psychologische toestand van het kind te onderzoeken en te beoordelen. Dit is nuttig omdat men vaak heeft vastgesteld dat CVS opduikt bij mensen die lijden aan depressie of angst. Daarom dat vroeger, toen men nog veronderstelde dat CVS een psychische oorzaak had,  de verkeerde link werd gemaakt tussen depressie en CVS.

De arts zal vragen om meerdere malen terug te komen met het kind om na te gaan of in de loop der weken er nieuwe symptomen zijn bijgekomen. Als alle andere ziektes uitgesloten zijn, zal de arts de diagnose van CVS stellen.

De behandeling van CVS

Er is jammer genoeg nog geen betrouwbare remedie tegen CVS. Het is evenwel gebleken dat men de meeste kans op verbetering heeft door er een actieve levensstijl op na te houden en te proberen een zekere vorm van controle te houden over de ziekte.

De beste arts is een arts die bereid is om te onderzoeken vanuit zowel een medische hoek als een psychiatrische hoek. Er is evenwel geen snelle behandeling en de deskundigen zijn het erover eens dat verandering in de levensstijl de beste ‘remedie’ zijn:

*) Regelmatige lichaamsoefening ten einde de energie en het algehele welzijn te verhogen. Deze lichaamsbeweging mag evenwel niet extreem zijn.

*) Het aanleren van stressmanagement en anti-stresstechnieken om controle te krijgen over de ziekte.

*) Een gezonde voeding kan helpen om de symptomen en het algemeen ongemak te bestrijden. Artsen zijn het erover eens dat mensen met CVS zware maaltijden, alcohol, caffeïne en fastfood dienen te vermijden. Een diëtist(e) kan vanuit deze invalshoek wonderen helpen verrichten door een uitgekiend dieet te helpen uitwerken.

*) Accupunctuur, massage, stretching en yoga kunnen nuttig zijn.

In aanvulling op de levensstijlaanpassing, kunnen sessies met een therapeut of deelname aan gesprekken met andere CVS-lijders helpen. Het belangrijkste doel van deze therapie(sessies) is mensen om te leren gaan met de gevolgen van de ziekte en te proberen om negatieve gevoelens om te buigen tot positieve, realistische gevoelens.

Sommige personen vinden dat antidepressiva nuttig kunnen zijn bij het verlichten van de symptomen. Ook pijnmedicatie en ontstekingswerende middelen kunnen nuttig zijn voor sommige patiënten. Toch blijven artsen en wetenschappers op zoek naar een direct geneesmiddel dat de oorzaak aanpakt in plaats van de symptomen. Elke vorm van behandeling moet dan ook onder leiding van een arts ondernomen worden. De diagnose op zich is al moeilijk, de behandeling is vaak nog moeilijker.

Voor de meeste mensen zijn de symptomen van CVS fluctuerend, gaande van ernstig tot lichter. Sommige personen herstellen volledig van CVS, evenwel zonder aantoonbare reden of remedie. De meeste personen gaan binnen een periode van vijf jaar volledig tot deels herstellen van de ziekte.

Omgaan met CVS

CVS is één van die ziekte die vanuit de omgeving vaak verkeerd wordt geïnterpreteerd. Omdat er geen echte behandeling tegen is, kunnen er emotionele problemen door ontstaan zoals depressie, angst, frustratie en radeloosheid.

Om een kind te leren omgaan met deze zware ziekte kunt u best volgende tips in het achterhoofd houden:

*) Laat een kind een dagboek bijhouden met daarop diens energieniveaus, zowel de hoge als de lage,  gedurende iedere dag. Op die manier kan het na een tijdje zijn activiteiten hierop aanpassen.

*) Laat de arts een lichaamsbeweging programma uitwerken, waardoor het kind zijn lichaamsenergie op een bepaald niveau kan handhaven, zonder zich evenwel verder uit te putten. Lichaamsbeweging blijft essentieel voor een emotionele en fysieke welbehagen, ook bij CVS-patiëntjes.

*) Moedig het kind aan om uiting te geven aan zijn gevoelens, zoals verdriet, woede en frustratie. Het is volstrekt normaal om zich niet goed te voelen bij het verlies van energie die ze op een bepaald moment in hun leven wel hadden. Het opkroppen van negatieve gevoelens dient ten alle tijden vermeden te worden.

*) Probeer steun te vinden bij familie en vrienden omdat de emotionele gezondheid ook belangrijk is. Het bijwonen van gespreksgroepen van mensen met de ziekte kunnen hierbij ook van onschatbare waarde zijn voor het kind.

*) Geef het kind meer tijd om zijn bepaalde dingen te ondernemen. Denken we hierbij vooral aan activiteiten die lichamelijke inspanning of concentratie vergen.