Autisme is een ontwikkelingsstoornis, waarbij de kinderen dus geboren worden met een handicap die niet onmiddellijk zichtbaar is. De stoornis komt pas tijdens de groei en (mentale) ontwikkeling van het kind tevoorschijn. Ze uit zich in een afwijkende ontwikkeling waarbij het gedrag apart en vreemd is. Hoewel alle personen met autisme dezelfde onderliggende problemen hebben en ervaren, bestaat er een zeer grote variatie in de wijze waarop de afwijking zich uit.

De precieze oorzaak van autisme is niet bekend, maar men schrijft het toe aan een afwijking van de hersenfunctie. Autistische mensen zien er op het eerste zicht normaal uit, maar door interactie met hen merk je dat ze anders zijn. De autisten ervaren immers problemen met de herkenning en verwerking van de informatie die ze waarnemen, horen en zien. Ze hebben derhalve grote moeite om de ‘normale’ wereld te begrijpen en zich aangepast te gedragen.

Autisme is niet te genezen, maar kan wel met behulp van intensieve begeleiding en het aanreiken van alternatieve communicatiemiddelen verlicht worden. Vroegtijdige herkenning van de stoornis is hierin essentieel.

Kenmerken:

*) Beperkte interesse

De interesses van een autist zijn vaak heel beperkt. De autist probeert vat te krijgen op een veranderende omgeving, door steeds terug te vallen op dezelfde routines en rituelen. Dit uit zich ook in een totale stugheid/onmogelijkheid om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden.

*) Stoornissen in de omgang met mensen

Bij autisme is er sprake van stoornissen in de sociale interactie. Het niet-verbale contact met de medemens is verstoord. Normale interacties zoals iemand aankijken tijdens een gesprek, ontbreken. Gelaatsuitdrukkingen van andere personen worden niet begrepen en de mimiek van de autist is anders (totaal ontbrekend of aan de andere kant overdreven). Sommige autisten gaan hierdoor geïsoleerd en teruggetrokken zijn. Andere autisten zoeken juist contact op, maar gaan door hun afwijking ongepast reageren (bv lachen als mensen boos worden,…).

*) Stoornissen in de verbale omgang

Het woordbegrip is verstoord. De wil om taal te leren ontbreekt en normale gesprekken kunnen niet gevoerd worden. Sommige autisten gaan ook repititief taalgebruik vertonen, waarbij men steeds (enkel) teruggrijpt naar onderwerpen die hen interesseren. De problemen in de verbale omgang zorgen ook voor problemen in de omgang met derden (stellen van ongepaste vragen aan vreemden,…).

Autisme bij baby’s herkennen:

Veel ouders herkennen pas als de diagnose jaren later is gesteld, dat hun baby reeds vanaf het begin anders was bij de sociale interactie:

*) Armpjes niet uitsteken als de baby opgepakt wordt
*) Reageert niet met lachen als er tegen hem gesproken werd
*) Keek personen niet/nauwelijks aan als er tegen hem/haar gesproken werd
*) Maakte geen geluiden, gebaren of trok geen gekke gezichten (bij interactie met andere mensen)
*) Bleef huilen ondanks troostende woordjes, liefkozingen
*) Helemaal opgaan in iets en heftig reageren als hij/zij werd afgeleid
*) Heftige reacties bij de overgang van vloeibaar naar vast voedsel (veranderingen!)

Autisme bij peuters:

Bij peuters van anderhalf jaar zijn er eenvoudige vragen en aandachtspunten waarop men moet letten om autisme te detecteren:

*) Wijst het kind wel iets aan om zijn belangstelling ervoor te tonen?
*) Geniet het kind van verstoppertje spelen?
*) Heeft het kind interesse voor andere kinderen?
*) Brengt het kind voorwerpen naar zijn ouders om ze te tonen?
*) Speelt het kind ‘alsof’spelletjes (kopje thee inschenken en opdrinken)?

Indien men op twee of meer van deze vragen negatief moet antwoorden, is het aangewezen een arts te consulteren voor een verder onderzoek en behandeling.