Header image  

Voedsel: Vet

 
line decor
 
line decor
   
 

Vet

 
 

Net zoals de koolhydraten hebben vetten de laatste jaren een ietwat slecht imago gekregen. Alhoewel sommige effectief ongezond zijn, zijn bepaalde vetten daarentegen zéér gezond en levensnoodzakelijk voor het goed functioneren van het organisme. Derhalve dienen deze zondermeer onderdeel te zijn van een uitgebalanceerd dieet.

Wat zijn vetten?

Vetten zijn voedingsstoffen die het lichaam gebruikt om zenuwweefsel en hormonen aan te maken. Daarnaast wordt vet ook gebruikt als energiemiddel en als een manier om energie te stockeren onder de welbekende vetreserves.  Wanneer vet niet gebruikt kan worden als energie, dan wordt het gestockeerd. Hetzelfde geldt voor de koolhydraten, die dan evenwel eerst omgebouwd worden tot vet om opgeslagen te worden in de vetreserves.

Vet geeft eten diens textuur en smaak, maar het zit ook zeer hoog in calorieën. Hoge inname van vet kan dan ook aanleiding geven tot gezondheidsrisico’s. Voor kinderen en tieners vormen snacks en desserts een grote bron van vet. Ook volle melk, vlees met een hoog vetgehalte als spek, hot-dogs, bezorgen de kinderen vaak een meer dan voldoende toevoer van niet altijd even gezonde vetstoffen. Vet heeft ook nogal de vervelende eigenschap om verborgen te zitten in veel voedingsmiddelen. Vooral crème, kaas en sauzen hebben vaak veel vet.

Maar vet blijft een uiterst belangrijk onderdeel van een uitgebalanceerd dieet zijn. Maar dan dient het wel opgenomen te worden via de juiste vetten en in de aanbevolen hoeveelheden.

De voordelen van vetten:

*) Ze zijn essentieel voor de groei en ontwikkeling van een organisme. Zeker bij kinderen is vet essentieel omdat het de hersenen en het zenuwstelsel opbouwt. Daarom moeten peuters (leeftijd 1-3 jaar) best volle melk dringen en de ietwat oudere kinderen kunnen best overschakelen naar halfvolle of magere melk.

*) Het is een energiebron voor het lichaam

*) Ze geven een verzadigingsgevoel bij het eten, zodanig dat men minder veel moet eten om voldaan te zijn

*) De juiste vetstoffen beschermen tegen hart- en vaatziekten

*) Helpen in de absorptie van bepaalde vitamines (A,D,E en K), die vetoplosbaar zijn

*) Het zijn bouwstenen voor onze hormonen

Er heerst echter verwarring over hoeveel vet nu eigenlijk nodig is voor een gezond dieet, voor zowel volwassenen als kinderen. Vet heeft bijna twee keer zoveel calorieën als eiwitten en koolhydraten. Vet gaat dus in verhouding twee keer zoveel calorieën toevoegen aan een maaltijd in vergelijking met eiwitten en koolhydraten.

 

Welke typen vet zijn er nu?

Om de juiste hoeveelheid en in de juiste verhouding vetten aan te bieden aan uw kind en dit in een uitgebalanceerd dieet, onderscheiden we drie soorten vetten:

*) Onverzadigde vetten: Deze worden gevonden in groenten en vis. Deze vetten worden als zeer gezond en zelfs bijdragend aan de gezondheid van het cardiovasculair systeem. De beste onverzadigde vetten zijn:

            *) Poly-onverzadigde vetten zoals gevonden in de meeste plantaardige oliën
            *) Mono-onverzadigde vetten zoals gevonden in olijven, pindanoten,…
            *) Omega-3 en 6 vetzuren zoals gevonden in onder andere visolie (reform)

*) Verzadigde vetten: Deze worden gevonden in vlees en andere dierlijke producten zoals boter, kaas en melk. Een teveel aan deze vetstoffen eten kan de cholesterolwaarde in het bloed doen stijgen en het risico op hartziektes verhogen.

*) De transvetten: Deze worden vooral gevonden in margarine en snacks. Transvetten worden gemaakt door plantaardige oliën te hydrogeneren. Dit betekent concreet dat men een waterstofatomen gaat toevoegen aan de vetmolecule zodanig dat deze bij kamertemperatuur in vaste vorm blijven, in tegenstelling tot de oorspronkelijke vloeibare vorm. Maar transvetten hebben een slechte reputatie en worden gelinkt aan verhoogde cholesterol en hartziektes. Houdt dus de ‘gehydrogeneerde en deels gehydrogeneerde’ oliën goed in de gaten.

Voedingslabels bekijken

Wanneer u inkopen gaat doen en de labels van de verschillende voedingsmiddelen gaat bekijken, dient u ervan uit te gaan dat uw kind een vaak grotere portie nodig heeft dan diegene die op het label staat. Het goed vergelijken van de verschillende hoeveelheidseenheden op het label. Zeker bij soortgelijke producten durven de producten nogal met lagere hoeveelheden goochelen om op die manier hun product als ‘gezonder’ voor te stellen.

Ook vermeldingen als ‘low-fat’, ‘vetvrij’ en light zijn méér dan ingeburgerde termen in de voedingsindustrie. Laat u niet vangen aan deze termen. Alhoewel ze vaak terecht en goede alternatieven zijn voor gewone producten (denken we maar aan chips), gaan de gebruikers ervan vaak grotere porties tot zich nemen, waardoor het lagere vetgehalte over de totale veroberde portie identiek, zoniet hoger blijkt te zijn in vergelijking met het gewone product.

 

Hoeveel vetstoffen mag een kind nu krijgen?

 Alhoewel de meeste ouders de neiging hebben om vet compleet te weren uit het dieet van hun kind, is het levensnoodzakelijk dat deze toch een deel blijven van zijn of haar dieet. Voor jonge kinderen speelt vet en cholesterol een belangrijke functie in de ontwikkeling van de hersenen. Zeker voor kinderen onder de twee jaar moet vet niet geweerd worden. Vanaf de leeftijd van twee jaar, moet er een gevarieerd dieet aangeboden worden waarbij 30-40% van de totale calorie-inname komt van vetten. Tussen de leeftijd van 4 tot 20 jaar is het de aanbeveling om de vetinname tussen de 25 à30 % van de totale calorieën te houden.

Gezonde vetstoffen voor uw familie

Alhoewel het eten van gezonde en levensnoodzakelijk vetstoffen essentieel zijn voor het kind, moet het wel gezegd worden dat tegenwoordig de kinderen effectief teveel vetstoffen binnenkrijgen. En een teveel aan vet kan een rechtstreekse oorzaak zijn voor obesitas. Wanneer obesitas zich reeds stelt in de kinderjaren gaat het kind op volwassen leeftijd een groter risico op hartaanvallen, hoge bloeddruk, vroegtijdige sterfte en een verhoogd risico op depressie en orthopedische klachten.

Enige tips om de vetinname van het kind binnen gezonde perken te houden:

*) Bied het kind voedingsmiddelen met een laag gehalte aan vetstoffen zoals fruit, groenten, volle granen, mager vlees en magere melkproducten

*) Probeer om vlees te grillen zodanig dat vet tijdens de bereiding kan afdruipen. Het frituren van vlees en snacks gaat het vetgehalte behouden en zelfs verhogen.

*) Vermijd snoepgoed dat lokt met lage vetgehaltes. Vaak gaan de door het kind gebruikte porties gemakkelijk tot overeten en een verhoogde vetinname leiden ondanks de zogeheten minimale vethoeveelheden in het voedsel.

*) Probeer het kind een gezond lunchpakket mee te geven naar school of uitstappen. Hierdoor gaat u een gezonde voedingswijze aan uw kind kunnen meegeven, zonder op het schoolcafetaria of de keuze van het kind voor een gezonde voeding te moeten rekenen.

*) Bij uiteten probeer dan een uitgebalanceerd menu voor te leggen aan het kind waarbij u overtollig vet probeert te mijden. Bestel bijvoorbeeld per definitie steeds een salade te bestellen met een vetarme dressing. Mijd gefriteerd voedsel en kies bijvoorbeeld voor gestoomde gerechten. Indien dit onmogelijk is, probeer dan de porties die het kind ervan besteld zo klein mogelijk te houden.

De meest efficiënte wijze om een gezonde voedingswijze aan uw kind mee te geven, is door zelf het goede voorbeeld te geven. Bereid voedzaam en gezond voedsel thuis, beperk teveel bezoekjes aan fastfoodketens en frituren. Het kind gaat het gedrag van zijn ouders overnemen, dus als u dagelijks aan de frietjes zit, dan kunt u er prat opgaan dat uw kind dit ook gaat doen. Gezonde gewoontes aankweken op jonge leeftijd zorgt op lange termijn voor een goede gezondheid. Uw kind zal er u dankbaar voor zijn.