‘'Tussendoortjes of snacks bederven de eetlust!’ Ouders en grootouders gebruiken dit zinnetje vaak, als ze hun kroost weer eens zien snoepen. Maar als de juiste voedingsmiddelen worden aangeboden als tussendoortje, dan kunnen deze toch een belangrijke rol spelen in het controleren van het hongergevoel en het geven van een korte energieboost tussen twee hoofdmaaltijden door. Snacks kunnen jonge kinderen weerhouden om al te hongerig te worden en kunnen ouder kinderen verhinderen om zich te overeten bij de hoofdmaaltijden.

Dit betekent evenwel niet dat men kinderen nog snel voor de hoofdmaaltijd een snack moet toesteken. De beste tussendoortjes kunnen heel voedzaam zijn, met lage gehaltes aan suiker, vet en zout. Vers fruit, groenten en volgranen producten zijn in die zin het beste.

Niet enkel wat men het kind als tussendoortje geeft is belangrijk, maar vooral hoeveel en wanneer. Let dus op de portiegrootte en de timing, zodat u de eetlust van uw kind niet gaat bederven voor de volgende (hoofd)maaltijd.

Wanneer kinderen de hele dag vrij kunnen eten, gaan ze moeilijkheden hebben om juist te bepalen wanneer ze nu echt hongerig zijn. Een correcte hongerimpuls is essentieel om bij het opgroeien en op latere leeftijd een gezond lichaamsgewicht te behouden. Een gestructureerd maaltijd- en snackschema is dus essentieel. Ouders of grootouders bieden aldus de maaltijden en de tussendoortjes op dezelfde momenten tijdens de dag, waarbij het kind dan min of meer kan bepalen wat ie wil eten en hoeveel.

Tussendoortjes voor de verschillende leeftijden:

Peuters:

Peuters eten een beetje zoals de vogeltjes, ze nemen hier en daar een hapje. Zeer jonge kinderen gaan bijvoorbeeld niet veel eten wanneer ze in een stoel moeten zitten en ze hebben vaak grote honger vooraleer de volgende (hoofd)maaltijd eraan komt. Op deze leeftijd is het best om de kinderen vijf à zes keer per dag te laten eten – drie hoofdmaaltijden en twee à drie tussendoortjes.

Er zijn twee zaken die ouders en grootouders goed moeten onthouden en vooral vermijden ivm tussendoortjes. Het eerste is het om snoep te gebruiken om goed gedrag te belonen. Hierdoor gaat men de kinderen verkeerdelijk de boodschap geven dat dit snoepgoed van grotere waarde is dan ander voedsel. Dit is een eerste stap in  een ongezond eetgedrag. Het tweede foutieve is het om een tussendoortje te geven om het kind te kalmeren en dit vaak nog net voor de hoofdmaaltijd. Hierdoor gaat het hongergevoel van het kind weg en zal het minder bereid zijn om nieuwe dingen aan tafel uit te proberen.

Goed getimede tussendoortjes, die op ongeveer dezelfde tijdstippen geserveerd worden, geven het kind niet alleen een gevoel van controle, maar geven ook aan dat de tussendoortjes enkel op bepaalde tijdstippen voor handen zijn. Buiten deze tijdstippen zijn ze dus niet verkrijgbaar. Dit is een krachtige en vooral zeer nuttige boodschap aan het kind. Om het kind een vorm van controle te geven, laat hem of haar kiezen uit twee à drie voedzame keuzes.

Enige mogelijkheden:

*) Hele ontbijtgranen, laag aan suiker
*) Gesneden fruitstukken
*) Gesneden kaasstukjes

Kleuters

Ook in deze leeftijdscategorie is controle een belangrijke zaak. Het verlangen naar zoetigheden kan nogal variëren. Geef geen koekjes noch snoep als tussendoortjes. U kunt dit makkelijk voorkomen, door deze gewoonweg niet te kopen. Indien u ze toch koopt, hou ze dan buiten het zicht van uw kind.

Kleuters zijn in staat om te zeggen of ze ‘honger’ hebben. Probleem echter is, dat ze misschien totaal geen honger hebben, maar misschien gewoonweg aandacht willen omdat ze verveeld of moe zijn. Probeer dus uit te vogelen wat uw kind of kleinkind juist wil. Indien u een snack of tussendoortje geeft, laat hen dat dan ook opeten aan de tafel en niet voor de televisie.

De gezonde tussendoortjes voor kleuters zijn oa:

*) Rozijnen
*) Crackers
*) Fruit
*) Appelmoes
*) Yoghurt

Schoolgaande kinderen:

De kinderen van deze leeftijd hebben het vaak drukker door hun huiswerk, buitenschoolse activiteiten en natuurlijk school zelf. Sommige kinderen hebben hierdoor nog steeds een zestal maaltijden per dag nodig, waaronder dus de drie hoofdmaaltijden en twee à drie tussendoortjes. Tenzij u redelijk vroeg na schooltijd het avondmaal plant, hebben kinderen vaak nog nood aan een naschoolse snack. Deze tussendoortjes kunnen de kinderen alert houden voor het uitvoeren van hun huiswerk en eventuele andere naschoolse activiteiten.

Indien er sprake is van een naschoolse activiteit, zorg dan voor een gezond tussendoortje. Schoolgaande kinderen begrijpen vaak reeds de noodzaak waarom het belangrijk is om gezond te eten. Zorg dus dat uw koelkast gevuld is met gezonde tussendoortjes, waaruit ze eventueel net na schooltijd kunnen kiezen. Geef zelf ook het goede voorbeeld, door bijvoorbeeld zelf ook een gezond tussendoortje op te eten. Kinderen volgen immers vaak het goede (of slechte) voorbeeld van hun ouders en grootouders.

Enige voorbeelden van gezonde tussendoortjes:

*) Yoghurt
*) Fruit
*) Ontbijtgranen (volgraan) met laag vet- en suikergehalte
*) Noten en rozijnen
*) Kaasproducten
*) Groenten

Tieners

Tieners hebben nog steeds behoefte aan een tussendoortje of twee per dag. Maar u zult zelf wel gemerkt hebben dat het moeilijk is om hen te overtuigen de juiste en gezonde keuze hierin te maken. De basis voor gezonde voeding wordt dan ook niet gelegd in deze leeftijdscategorie, maar in de vroegere ontwikkelingsjaren. Begin er dus vroeg genoeg mee! De onafhankelijkheid en de drang naar het zich afzetten tegen autoriteit, kunt u moeilijk ‘bestrijden’, maar u kunt wel zorgen dat ze enkel gezonde tussendoortjes thuis kunnen vinden. Op die manier kunnen ze moeilijk doen omtrent de tussendoortjes, maar uiteindelijk zullen ze toch een keuze moeten maken uit de gezonde snacks die u thuis heeft.

Tips:

*) Hardgekookte eieren
*) Vers of gedroogd fruit
*) Groenten
*) Vezelrijke producten
*) Popcorn (gemaakt door hete lucht)

Besluit:

Gezonde tussendoortjes kunnen wel degelijk een uitdaging zijn, maar indien men er vroeg genoeg mee begint, zal het kind vanaf de eerste fase tot zijn volwassen leeftijd de gezonde alternatieven nastreven. Gezond eten behoort dan immers tot zijn opvoeding en het kind zal de gezonde voeding niet als een uitdaging beschouwen, maar als een onderdeel van zijn persoonlijkheid.

Zie ook onze pagina over 'Schoollunch'.