Header image  

Voeding: Welke olie gebruiken?

 
line decor
 
line decor
   
 

Welke olie gebruiken?

 

 

Welke olie moet men eigenlijk thuis hebben om mee te bakken? Het aanbod in de warenhuizen is zo groot, dat het voor ieder moeilijk is om de juiste keuze te maken. Plantaardige oliën zijn rijk aan onverzadigde vetzuren en worden in de volksmond vaak ‘goede vetten’ genoemd. Ze zijn wel calorierijker dan boter en margarine, maar deze laatste twee hebben dan weer meer onverzadigde vetzuren, die het cholesterolgehalte in het bloed verhogen. Het is daarom best om te opteren voor plantaardige oliën.

Maar de keuze voor plantaardige olie maakt het aanbod niet minder. Ook bij deze oliën is de keuze heel uitgebreid: Arachideolie, olijfolie, zonnebloemolie,… Iedere olie heeft evenwel zijn eigen specifieke samenstelling. Oliën kunnen in feite in twee grote categoriën worden gegoten: Het ene type rijk aan meervoudig onverzadigde vetzuren en het andere rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetzuren. Het voordeel van enkelvoudige onverzadigde vetzuren is dat deze de slechte cholesterol (LDL) omlaag brengen, terwijl de meervoudige onverzadigde vetzuren de totale cholesterol (LDL+HDL) omlaag brengen.

Deze vetzuren worden essentieel genaamd, omdat ons lichaam niet zonder kan, maar het deze vetzuren ook niet zelf kan aanmaken. Het lichaam is dus aangewezen op een gebalanceerde voeding, waarbij er een goede aanvoer van deze vetzuren gegarandeerd is.

Niet ieder olie is geschikt voor iedere bereiding, vandaar dat men een opsplitsing moet maken voor de toepassing in de keuken.

Koude bereidingen:

Zonder een temperatuursverhoging, blijft de samenstelling van de olie ongewijzigd. Oliën rijk aan essentiële vetzuren komen in koude bereidingen dan ook heel goed tot hun recht. Er zijn verschillende opties:

*) Arachideolie: Voor een neutrale smaak.
*) Notenolie: Deze kan door zijn smaak in een frisse salade heel goed tot zijn recht komen.
*) Koolzaadolie of lijnzaadolie.
*) Olijfolie: Rijk aan antioxidanten. Bij koud gebruik, maakt men heel goed gebruik van zijn samenstelling. Het is best om te opteren voor  olie van een ‘eerste persing’. U kunt deze herkennen aan zijn label ‘extra vierge olijfolie’. Dit is de meest pure olie met het meeste aantal antioxidanten.

 

Warme bereidingen:

Niet iedere olie is geschikt voor verwarmde toepassingen in de keuken. Als een olie mag opgewarmd worden, moet dit expliciet op het etiket vermeld staan, zoniet moet u ervan uitgaan dat de olie niet geschikt is om verhit te worden. Indien een ongeschikte olie wordt opgewarmd, gaat de samenstelling van de olie veranderen en gaan verschillende ‘gezonde’ elementen in de olie vernietigd worden, waarbij er ook nog eens toxische stoffen kunnen vrijkomen. Vooral oliën met meervoudig onderzadigde vetzuren zijn hiervoor zeer gevoelig aan. Let vooral op de aanwezigheid van omega 3 vetzuren. Indien de olie rijk is aan deze vetzuren is hij per definitie niet geschikt om verhit te worden. De samenstelling van de essentiële vetzuren gaat er immers door veranderd worden. Welke oliën zijn geschikt?

*) Zonnebloemolie en maisolie:  Alhoewel ze beiden rijk zijn aan meervoudig onverzadigde vetzuren, hebben ze weinig omega 3 vetzuren.
*) Arachideolie en olijfolie

Frituren of wokken:

Bij deze bereidingen zal de olie tot hoge temperaturen worden verhit, vandaar dat een juiste keuze essentieel is. Wanneer iedere olie trouwens boven 180°C wordt verhit, wordt een kritisch punt bereikt en gaan er kankerverwekkende stoffen ontstaan. De olie mag dus nooit hoger dan 180° verwarmd worden om dit te vermijden.

Kies voor wokgerechten of frituren gewoon best voor olijfolie of voor arachideolie. Deze blijven stabiel qua samenstelling bij hoge(re) temperaturen. Daarnaast moet men bij frituurolie geregeld de olie vervangen. Bij hoge temperaturen kunnen vanuit onverzadigde vetzuren immers transvetzuren ontstaan en deze zijn slecht voor de gezondheid.

Tot slot nog enige tips in verband met olie:

*) Bewaar olie best in een gekleurde fles.
*) Bewaar olie niet in de buurt van een verwarming of aan een raam. Donker stockeren is de boodschap!
*) Varieer met verschillende oliesoorten, zodat u en uw kinderen er zeker van zijn dat alle goede vetzuren in voldoende mate genuttigd worden.
*) Kies best voor een zo kwalitatief mogelijke olie. Deze zijn wel duurder dan de goedkopere varianten, maar de samenstelling is hoogwaardiger.

Lees ook onze pagina over 'Cholesterol'.