Ouders hebben graag dat kinderen melkproducten nuttigen, maar jammer genoeg gaat meer dan driekwart van de kinderen tussen 9 en 18 jaar niet aan hun dagelijkse dosis van 1300 milligram calcium geraken.

De meeste kinderen nuttigen te graag limonade en andere softdrinks. Dit gaat dan ten koste van hun melk. Als de jongeren dan ook nog roken, limonades, caffeïnehoudende dranken of alcohol nuttigen, gaat dit ook nog eens ten koste van de opname van calcium door hun lichaam. Dit komt omdat deze substanties de opname van calcium door het lichaam bemoeilijken.

Maar ongeacht de leeftijd MOET calcium een nutriënt zijn dat jongeren niet mogen overslaan.

Functie van calcium:

Tijdens de kindertijd en adolescentie gebruikt het lichaam calcium om sterke botten op te bouwen. Startend vanaf jonge volwassenheid gaat er een progressief afname van de calciumopname door het lichaam optreden en dit in fenomeen neemt toe naarmate we ouder worden. Het is daarom van essentieel belang dat we een zo groot mogelijk calciumpotentieel opbouwen tijdens de groeifase. Tieners, en dan met name meisjes, die dit verzuimen, gaan een verhoogd risico hebben op de ontwikkeling van osteoporose, wat een verhoogd risico op beenderbreuken inhoudt ten gevolge van verzwakte botten.

Daarnaast speelt calcium een belangrijke rol bij de spiersamentrekking, omdat het oa gebruikt wordt bij het doorspelen van boodschappen door de zenuwen, en bij de vrijgave van hormonen. Indien de calciumconcentratie in het bloed laag is (door slechte calciuminname) gaat het lichaam de calcium uit de botten halen om fatsoenlijk te blijven functioneren. In combinatie met een slechte calciumnuttiging via het dieet gaat dit op langere termijn ten koste van de sterkte van de botten gaan.

Wanneer kinderen genoeg calcium en fysieke activiteit tijdens hun kinder- en puberjaren krijgen, gaan ze hun volwassen leven starten met de sterkst mogelijke botten. De huidige aanbevelingen voor calciuminname zijn de volgende:

*) 1-3 jaar: dagelijks 500 milligram calcium
*) 4-8 jaar: dagelijks 800 milligram calcium
*) 9-18 jaar: dagelijks 1300 milligram

Goede calciumbronnen:

Melk en afgeleide producten zijn de beste calciumhoudende voedingsstoffen. Ze bevatten ook vitamine D, die eveneens essentieel is voor gezonde botten.

Maar er zijn ook nog andere goede minder gekende calciumbronnen zoals sojaproducten en brood. Hierna een korte lijst van goede calciumbronnen met een afgeronde indicatie van hun calciumgehalte:

*) Melk: 240 ml bevat ongeveer 300 milligram calcium
*) Yoghurt: 200 ml bevat ongeveer 200 milligram calcium
*) Witte bonen: 100 ml bevat ongeveer 100 milligram calcium
*) Amandelen: 30 gram bevat ongeveer 80 milligram calcium
*) Gekookte rabarber: 100 ml bevat ongeveer 70 mg calcium 
*) Gekookte broccoli: 100 ml bevat ongeveer 30 mg calcium

Melk en afgeleide producten zijn de beste en meest gemakkelijk calciumbronnen, die u kunt vinden. Maar wie moet nu welk type melk krijgen?

*) Kinderen onder één jaar kunnen best geen volle melk en afgeleide producten krijgen omwille het risico op melkallergie. Hou het op moedermelk of flesvoedingmelk tijdens dit eerste levensjaar. (Bij vragen over de voeding van uw kinderen: Stel ze aan uw kinderarts!!!)

*) Kinderen tussen één en twee jaar mogen (moeten) volle melk en afgeleide producten krijgen voor  hun groei en hersenontwikkeling.

*) Na het tweede levensjaar kunnen kinderen switchen naar halfvolle melk of magere melk, na consultatie en bespreking met uw (kinder) arts.

Melk, onafgezien van het type (magere, halfvolle of volle) bevat ongeveer hetzelfde calciumgehalte per eenheid.

Wanneer kinderen géén melk willen of kunnen verdragen:

Kinderen met lactose-intolerantie hebben niet voldoende van het lactase-enzym in hun darmen, waardoor ze last hebben van de vertering van de suiker (lactose) in melkproducten. Deze kinderen krijgen hierdoor diarree en maagkrampen, indien ze melkproducten nuttigen.

Gelukkig zijn er voldoende lactose-arme of lactose-vrije producten beschikbaar. Praat met uw arts of hij misschien tabletten kan voorschrijven voor uw lactose-intolerant kind zodanig dat het toch gewone melkproducten kan nuttigen.

Kinderen met een melkallergie gaan dan weer reageren op de eiwitten in de melk. In melk is 80% van de melkeiwitten caseïne en de resterende proteïne noemt men whey-eiwit. Praat erover met uw arts indien u vermoedt dat uw kind melkallergie heeft. Waarschijnlijk gaat de arts flessenvoeding op basis van soja of een hypoallergene flessenvoeding voorschrijven.

Vegetarische kinderen: Ouders van vegetarische kinderen zijn vaak bezorgd over de calciuminname van hun kinderen. Het zal inderdaad moeilijk zijn, indien ze melkproducten weigeren te eten, maar het is toch mogelijk om met een uitgekiend dieet met bladergroenten, broccoli en calciumversterkte producten aan het noodzakelijk calcium te geraken. Bespreek  dit met uw arts of diëtist.

Kinderen die vinden dat melkproducten ‘dik’ maken: Met name pubermeisjes vinden dat melk dikmaakt en gaan dit ten alle kost vermijden in hun dieet. Maar ze moeten goed beseffen dat een glas magere melk maar 80 caloriën telt en ongeveer een kwart van de dagelijkse calciuminname bevat. In feite gaan mensen die veel calcium nuttigen vaak minder wegen en minder lichaamsvet hebben dan iemand die dit vermijdt.

U kunt uw kinderen (melk) producten aanbieden met een laag vet gehalte ( low-fat) als alternatie voor volle melkproducten. Deze producten zijn ook een waardig vervangmiddel voor limonade of andere softdrinks. Praat ook met uw tiener over het gevaar van osteoporose en de noodzakelijkheid om tijdens hun tienerjaren een calciumreserve aan te leggen.

Calciuminname verhogen:

Natuurlijk zijn er altijd kinderen die er niet melkproducten willen weten. Daarom moet u proberen creatief te zijn:

Voeg kaas toe aan maaltijden of snacks:

*) Voeg wat kaas toe aan uw omeletten

*) Voeg wat lichte kaas toe aan uw sandwiches

*) Serveer hen crackers met low-fat kaas

*) Maak croque-monsieurs (kaas!!! en hesp tussen geroosterd brood)

Voeg wat ‘punch’ toe aan normale melk door milkshakes aan te bieden of chocolade melk (niet te veel want er zit veel suiker in).

Voor het dessert of de namiddagsnack:

*) Serveer low-fat yoghurt met fruit

*) Geef het kind goed gekoelde melk na het nuttigen van hun favoriete koekjes

Verwerk niet-melkproducten met een hoog calciumgehalte in hun dieet:

*) Voeg witte bonen toe aan hun favoriete soep

*) Tijdens het shoppen ga doelbewust op zoek naar calciumversterkte producten zoals brood en granen.

*) Serveer voldoende (donkere) bladgroenten (oa broccoli, spinazie,…)

Rekening houden met calcium:

Alhoewel het best is dat kinderen hun calcium via hun voeding krijgen, is het soms onmogelijk om dit te doen.  Praat er dan over met uw (huis) arts om te zien of er mogelijke supplementen zijn die hij kan voorschrijven. Mogelijks kan hij u verwijzen naar een diëtist om een dieet op te stellen.

Hou ook rekening met het feit dat kinderen goed fysisch bezig moeten zijn voor een goede botgezondheid. Wanneer ze veel springen, lopen of wandelen gaan ze vanuit deze richting meehelpen aan een goede botsterkte. Er zijn zelfs studies die beweren dat fysieke activiteit mogelijks nog essentiëler dan calciuminname is voor een goede botgezondheid.

Geef ook zelf het goede voorbeeld en nuttig zelf ook melkproducten!