Header image  
Een positief zelfbeeld bij uw kinderen  
line decor
 
line decor
   
 
Een positief zelfbeeld bij uw kinderen

 

Het lijkt nog net gisteren toen u uw kinderen bijna moest dwingen de badkamer in te gaan en zich te wassen. Nu is bijvoorbeeld uw dochter opeens elf en staat ze uren voor de badkamerspiegel en checkt ze zichzelf in iedere spiegel die ze passeert.

Als kinderen de tienerjaren naderen, is het heel normaal dat ze gefascineerd raken door het uiterlijk, zowel van hunzelf als dat van anderen. Hun lichamen veranderen enorm in de puberteit, maar ook bij pretieners is er reeds een groot bewustzijn rond hun uiterlijk.

De groeispurt en puberteit gaan niet alleen hun uiterlijk veranderen, maar ook de perceptie die ze erover hebben. Een gezond zelfbeeld hebben betekent dat de meeste gevoelens over het uiterlijk positief zijn. Het betekent dat men zijn lichaam accepteert en apprecieert, maar ook dat men tevreden is met zijn uiterlijk. Dit gebeurt evenwel over een langere periode. Dit zelfbeeld kan beïnvloed worden door ervaringen en aangepast worden door meningen en terugkoppeling van anderen. Ook culturele aspecten spelen een grote rol.

Zelfbeeld en uitstraling.

Het zelfbeeld kan zeer kwetsbaar zijn in de pretiener jaren omdat het uiterlijk zo fel veranderd en culturele druk de onvrede over zichzelf alleen maar kan versterken. Wanneer men openlijk wordt bekritiseerd of geplaagd/gepest over zijn uiterlijk, kan dit op deze jonge leeftijd verstrekkende gevolgen hebben.

Pretieners en tieners gaan hun eigen looks vergelijken met die van hun leeftijdgenootjes en de media, die hen het ‘ideaal’ beeld voorspiegelt. Hierdoor is het heel normaal dat men zich ontevreden voelt over iets van zijn uiterlijk.

Maar te zelfkritisch zijn kan dan het zelfbeeld en zelfvertrouwen beïnvloeden. Een slecht zelfbeeld gaat het zelfvertrouwen immers schaden.

Verder kijken dan het uiterlijk

Naarmate een tiener mentaal en emotioneel opgroeit, gaan ze een meer complex zelfbeeld creëren. Ze verwerken er hun interesses, talenten, waarden, verzuchtingen en relaties in. Het zelfbeeld opgebouwd in de vroege tienerjaren speelt hier een zeer grote rol in.

Hoewel het uiterlijk niet alles betekent, kan een onvrede over zijn uiterlijk veel problemen met zich meebrengen. Indien u zichzelf afvraagt waarom het kind opeens zo gefocuseerd is op zijn uiterlijk, hou dan in het achterhoofd dat pretieners zich:

*) aanpassen aan het beeld in de spiegel: extra tijd spenderen voor de spiegel, wat experimenteren met hun uiterlijk, haren, makeup is gewoonweg hun manier om hun nieuwe zelfbeeld te accepteren.

*) hun eigen stijl willen aanmeten: Ze zoeken naar een manier in kleding en imago om hun uitdrukking te geven aan het zelfbeeld dat ze van zichzelf hebben of zouden willen hebben.

*) geaccepteerd willen voelen door hun leeftijdsgenoten: Vriendengroepjes, kliekjes zijn een belangrijk onderdeel van de jeugdjaren. Zich op een bepaalde wijze kleden kan het verschil maken tussen geaccepteerd worden of een buitenstaander blijven, al dan niet uit bewuste keuze.

 

Jongens en hun zelfbeeld

Het zijn niet enkel meisjes die zo bezig zijn met hun uiterlijk. Alhoewel jongens er niet zo mondig over zijn, zijn ze net zo bezorgd en gefocuseerd over hun looks. Ook zij paraderen vaak voor de spiegel, piekeren over hun kapsel, welk product te gebruiken voor de acné,… .
Wanneer uw (klein)zoon dan opeens met een veel te grote broek komt opdagen uit de badkamer, waarbij het kruis tussen zijn knieën hangt, dan kunt u er van op aan dat dit de bedoeling is.

Zelfkritische gevoelens

Zich goed voelen over zijn uiterlijk is niet altijd makkelijk. Veel kinderen die een positief zelfbeeld hebben in hun kinderjaren, kunnen toch zelfkritisch erover worden in hun tienerjaren.

Dit is vaak terug te brengen op de enorme druk die onze cultuur en media uitoefent. Reclamespots tonen ideale lichamen, waarmee kinderen en tieners zich gaan identificeren. Dit is meer gemeengoed dan men denkt. U kunt dus uw zoon of dochter opeens horen klagen over vanalles en nog wat, variërend van het tipje van hun neus tot hun dikke teen. Elk onderdeeltje dat niet als ‘perfect’ wordt aanzien, kan hieronder vallen.

De vorm van het lichaam en de grootte kan hen ook bekommeren. Het is belangrijk voor pretieners en tieners dat ze gezond eten, fastfood vermijden en voldoende lichamelijke activiteit krijgen,… Diëten is dan weer uit den boze voor een groeiend lichaam. Teveel nadruk leggen op gewicht, voedingsinname beperken en teveel lichaamsbeweging kan een indicatie zijn van een eetstoornis. Praat erover met uw huisarts indien u iets dergelijks vermoedt. Lees ook onze pagina over 'BMI'.

Zelfkritiek die maar blijft duren kan wijzen op een psychologisch probleem, waarbij het zelfbeeld van het kind niet klopt met de realiteit. Dit kan aanleiding geven tot obsessies en dwanggedragingen om toch maar dat zelfbeeld te bereiken.

Een natuurlijke overgang

In de meeste gevallen is de focus op uiterlijk zeer normaal en gewoon een onderdeel van het tiener worden. De typische frustraties lossen zich snel op en men hoeft hierover niet al te ongerust te zijn. Genoeg geduld, empathie en steun vanwege de ouders en grootouders is voldoende.

Toch kunnen ouders hierover gefrustreerd raken, omdat het uiterlijk tegenwoordig zo’n grote rol speelt. Het is een moeilijke balansoefening om pretieners zich goed te doen voelen over hun uiterlijk en er tegelijkertijd op toe te zien dat ze niet extreem oppervlakkig worden. Het uiterlijk is met andere woorden belangrijk, maar er zijn nog andere diepere kwaliteiten binnen een persoon.

 

Het zelfbeeld versterken:

Naarmate tieners verschillende looks proberen, moeten ouders proberen om dit te accepteren en te steunen, positieve feedback te geven en hen te stimuleren om verder te kijken dan alleen maar het uiterlijk. Volgende tips zijn belangrijk:

*) Accepteer en begrijp. Overtuig uzelf ervan dat dit nu eenmaal net zo onderdeel is van de tienerjaren als bijvoorbeeld het groeien in lengte of het beginnen scheren. Puistjes kunnen op langere termijn niet zo belangrijk lijken, maar nu zijn ze dat heel zeker. Hoe frustrerend het voor u ook kan zijn, dat ze de badkamer zo in beslag nemen, los hierover geen kritiek. Naarmate ze verder opgroeien, zal het uiterlijke uiteindelijk hun leven niet meer domineren, zoals nu dus wel het geval is.

*) Geef complimenten: Geruststelling vanwege de ouders met betrekking tot hun looks is heel belangrijk voor kinderen en tieners. Alhoewel ze het niet zullen laten blijken, zijn deze complimenten enorm belangrijk voor uw kinderen. Laat u positief uit over hun fysieke kenmerken, schoonheid, energie, kracht,… . Het is nu eenmaal datgene wat hen helpt om vanuit hun vaak chaotische zoektocht een positief zelfbeeld te creëren.

*) Complimenteer hen over hun persoonlijkheid. Laat hen goed horen welke positieve kwaliteiten u zo graag in uw kinderen ziet. Het feit dat ze goed delen met hun broers of zussen, moet gecomplimenteerd worden. Stel hen gerust wanneer ze weer eens twijfelen aan zichzelf.

*) Bespreek de betekenis van het uiterlijk: Begeleid uw kinderen in hun zoektocht naar hun identiteit. Het uiterlijk is tegenwoordig zeer belangrijk, maar daarnaast zijn de innerlijke kwaliteiten van een persoon net zo belangrijk. Benadruk dit. Leg hen ook uit dat bepaalde imago’s en kledingstijlen ongewilde tegenreacties kunnen opwekken.

*) Stel uw grenzen. Zoals gezegd stel ook grenzen aan het uiterlijk, aan de tijd die ze op de badkamer besteden,… Het is met andere woorden goed om op je imago te letten, maar niet ten koste van anderen. Ook extremen zijn niet goed en leg hen duidelijk uit wat u van hen verwacht en waar uw grenzen liggen. U blijft per slot van rekening verantwoordelijk voor hen.

*) Wees een goed rolmodel: Hoe u over zichzelf praat, is zeer belangrijk Constant zichzelf bekritiseren, gaat uw kinderen niet het goede voorbeeld stellen en ze zullen u snel volgen in hun eigen zelfkritiek. Iedereen heeft wel wat lichte onvrede met bepaalde uiterlijke kenmerken van zijn lichaam, maar praat liever over wat uw lichaam kan doen, dan focuseren op een uiterlijke kenmerk dat moeder natuur u heeft meegegeven. In plaats van te zagen over de dikte van uw benen, praat erover hoe sterk ze wel niet zijn.

Een gezond zelfbeeld hebben, betekent jezelf accepteren en appreciëren. Dankbaarheid voor de mogelijkheden die je lichaam je biedt. Wanneer ouders hun eigen lichamen accepteren en appreciëren, gaan ook hun kinderen hen hierin volgen. Al kan dit wat tijd vergen natuurlijk.