Header image  
Positief stimuleren en opvoeden: Sexuele opvoeding  
line decor
 
line decor
   
 

Hoe omgaan met vragen over sex

 

De vragen van kinderen over het onderwerp sex, zijn meestal diegene die de ouders het meeste verafschuwen. Ouders die in de meeste gevallen zeer openlijk met hun kinderen praten, hebben nu schroom en voelen zich raar als het onderwerp door het kind wordt aangesneden. Maar dit onderwerp moet onder geen enkel geval ontweken worden. Door hun vragen te beantwoorden, kunnen de ouders hun kinderen helpen om een gezond, doordacht inzicht te verkrijgen in sex.

Wanneer beginnen kinderen interesse te vertonen in het onderwerp ‘sex’?

Kinderen zijn menselijke wezens en in essentie sexuele wezens. Het is moeilijk voor de ouders om dit toe te geven (‘daar zijn ze nog te jong voor om dat te begrijpen!’), net zoals het moeilijk is om toe te geven dat kinderen/tieners vroeg of laat sexueel actief zullen worden. Maar zelfs kleine kinderen zijn nieuwsgierig over hun lichaam, wat op zich volkomen normaal en gezond is.

Wat voor soort sexueel gedrag vertonen jonge kinderen?

Kleine baby’s gaan vaak, terwijl ze ververst worden, hun private gedeeltes aanraken. Op dit moment in tijd, hebben ze hierover totaal geen schroom. De reactie van hun ouders gaat de kleintjes vertellen of hun acties acceptabel zijn of niet. Peuters (1-3 jaar) moeten niet gestraft worden of een schaamtegevoel aangepraat worden, indien ze interesse vertonen in hun eigen lichaam. Dit is volkomen normaal. Sommige ouders verkiezen het om dit verkennend gedrag te negeren. Anderen willen er zeker niet teveel ruchtbaarheid naar het kind aan geven, alhoewel ze inzien dat het normaal is. De ouders kunnen het wel duidelijk maken aan het kind, dat het zelf aanraken van hun intieme gedeeltes, iets is wat ze mogen doen, maar niet in bijzijn van anderen. Het moet als het ware privé blijven voor het kind. Ouders moeten enkel verontrust zijn als het kind het zelfaanraken verkiest over andere activiteiten.

Is het ok om de intieme gedeeltes van hun lichaam een naam te geven?

Tegen de tijd dat het kind drie jaar is, kunnen ouders ervoor kiezen om de juiste benamingen te gebruiken voor  deze delen. Het kan zeer klinisch klinken, maar waarom zou de juiste benaming van penis en vagina niet gebruikt worden, als het kind in staat is om het uit te spreken? Deze woorden moeten ook zonder grappige onderklank of zo gebruikt worden. Op deze manier gaat het kind deze woorden leren gebruiken op een directe en correcte wijze, zonder zich ervoor te schamen.

In feite gaat het merendeel van de ouders het op deze manier doen. De meeste ouders verkiezen het om de correcte benaming te gebruiken voor de mannelijke en vrouwelijke anatomie.

 

Wat vertelt u aan uw kind als het u vraagt waar baby’s vandaan komen?

Op basis van de leeftijd van het kind, kunt u zeggen dat een baby van een eitje in de buik van mama groeit en uit een speciale plaats komt, ‘vagina’ genaamd. Er is op dat ogenblik geen noodzaak om het achterliggende principe uit te leggen, omdat kleine kinderen dit concept nog niet begrijpen.

U kunt wel zeggen dat wanneer een man en een vrouw van mekaar houden, dat ze dan dicht bij mekaar willen zijn. Vertel hen dat iets van de papa bij het eitje van de mama wordt gebracht en dat dan de baby begint te groeien. De meeste kinderen onder zes jaar gaan deze uitleg acceptabel en voldoende vinden.  Leeftijdsgeschikte boeken omtrent het onderwerp kunnen ook nuttig zijn. Beantwoord de vragen van uw kind op een directe wijze en u zult zien dat korte antwoorden met weinig informatie vaak ruimschoots voldoende zijn.

Wat moet u doen wanneer u uw kind ‘betrapt’ dat hij/zij zijn intieme delen aan een leeftijdsgenootje laat zien tijdens het spelen van ‘dokterje’?

Kinderen van de leeftijd van drie tot zes jaar, kunnen vroeg of laat ‘doktertje’ met elkaar spelen. De meeste ouders gaan overreageren wanneer ze dit zien. Hardhandig straffen is niet de correcte wijze om met deze situatie om te gaan. Ook moeten de ouders de link niet leggen met vrij sexueel gedrag op latere leeftijd. Vaak is de aanwezigheid van een ouder voldoende om het spelletje te stoppen.

U kunt ervoor kiezen om de aandacht van het kind op een andere activiteit te wijzen, zonder teveel ruchtbaarheid te geven aan het spelletje. Later kunt u met uw kind samenzitten om het erover te hebben. Leg hen uit dat u het begrijpt dat ze interesse hebben in het lichaam van hun vriendje/vriendinnetje, maar dat hij/zij stilaan een grote jongen/meisje begint te worden en dat dan de intieme delen van het lichaam bedekt blijven in het publiek. Op die manier kunt u juiste afspraken en regels maken met het kind, zonder dat het zich op een of andere manier schuldig moet voelen.

Dit is ook vaak de juiste leeftijd om te beginnen praten over goede en slechte aanrakingen. Vertel uw kind dat zijn/haar lichaam van hem of haar is en dat hij/zij het recht op privacy hebben. Niemand heeft het recht om hem/haar op een intieme plaats (of elders) aan te raken indien hij/zij dit niet wil. Vertel hen ook dat mocht dit ooit gebeuren, dat ze ‘stop’ moeten zeggen tegen de betrokken persoon en het onmiddellijk aan één van beide ouders moeten vertellen! Vertel erbij dat u wilt weten wanneer er iets is dat hen ongemakkelijk of slecht doet voelen.

 

Wanneer moeten ouders met hun kinderen samenzitten om over ‘bloemetjes en bijtjes’?

In feite, nooit! Over sex leren moet niet in één grote globale sessie gebeuren. Het kan in feite best gebeuren in een geleidelijk proces, waarbij de verschillende onderdelen gebeuren en dit op gespreide tijdstippen. Vragen moeten beantwoord worden wanneer ze gesteld worden door het kind. Op die manier bent u ook verzekerd dat de natuurlijke nieuwsgierigheid van het kind door uzelf op een correcte wijze wordt vervuld.

Inien uw kind u geen vragen over sex stelt, ga het onderwerp dan ook niet compleet uit de weg. Tegen de leeftijd van vijf jaar, kunt u beginnen met boeken omtrent het onderwerp te introduceren, zodanig dat het kind er op een verantwoorde wijze geïnformeerd wordt. Ouders hebben vaak moeite om de juiste benamingen te gebruiken, waardoor deze boeken een uitstekend hulpmiddel zijn.

Tegen welke leeftijd kan naaktheid best afgeschermd worden binnen het gezin.

Ieder gezin stelt zijn eigen leefregels op omtrent naaktheid en privacy (op de badkamer bijvoorbeeld). Alhoewel de waardes binnen ieder gezin verschillend zijn, is privacy een belangrijk concept dat kinderen moeten leren. Ouders moeten regels voorop leren stellen rond privacy, net zoals rond andere huisregels, maar dan wel op een wijze dat het kind privacy niet associeert met schuld of schaamte. In het algemeen leren kinderen veel van de regels die vooropgesteld worden door de ouders.

Tot op welk niveau kunnen de ouders rekenen op de school omtrent sexuele opvoeding?

Ouders zouden eigenlijk lang op voorhand met de sexuele opvoeding van hun kind moeten beginnen, alvorens het op school behandeld wordt. De introductie hiertoe op school varieert immers van school tot school. Sommige onderwerpen behandelt in deze lessen zijn anatomie, contraceptie, geslachtsgemeenschap, sexueel overdraagbare ziektes en zwangerschap.

Ouders moeten openstaan voor dialoog, wanneer het kind thuiskomt met vragen na de lessen. Scholen zijn geneigd om de mechanica en wetenschap uit te leggen, waarbij de waarden evenwel vaak vergeten worden. Deze leegte dient opgevuld worden door de ouders.

Tegen welke leeftijd moeten meisjes over menstruatie worden ingelicht?

Meisjes (en jongens) zouden deze informatie moeten hebben tegen de leeftijd van acht jaar. Soms gebeurt dit al op school. Kinderboeken rond menstruatie zijn nuttig, maar vooral moeders moeten hun persoonlijke ervaringen delen met hun dochters. Vooral zaken als hoe het aanvoelt, hoevaak het gebeurt, wat de moeder dan voelt, moet behandeld worden met de dochter. Hierdoor heeft ze een beter inzicht wat ze kan verwachten wanneer het zover is.

Zie ook onze pagina over seksueel overdraagbare aandoeningen en 'Liefde op leeftijd'.