Header image  
Kinderen en liegen
 
line decor
 
line decor
   
 
Kinderen en liegen

 

 

Ieder mens en dus ook ieder kind vertelt wel eens een leugentje voor bestwil. Normaliter vormt dit dan ook geen enkel probleem, maar wanneer het veelvuldig voorkomt en het kind moeite heeft om de waarheid te vertellen, moeten we als ouders en grootouders hier extra aandacht aan schenken.

Schuld ontkennen is vaak een hoofdreden om te liegen of zichzelf willen goedpraten tegenover de ouders en grootouders. Wanneer het kind evenwel constant opzettelijk liegt, moet dit aangepakt worden.

We moeten een onderscheid maken tussen het liegen bij jongere kinderen, ook wel jokken genaamd en het liegen bij wat oudere kinderen. Jonge kinderen zijn vaak nog niet instaat om de waarheid zo te verdraaien dat ze er zelf goed uitkomen. Jonge kinderen geloven ook echt in datgene wat ze vertellen, zelfs indien het afwijkt van de waarheid.  Tot ongeveer zeven jaar hebben kinderen moeite met het onderscheid maken tussen de waarheid en hun fantasie. Oorzaak en gevolg zijn ook nog twee begrippen die ze volop aan het leren zijn, waardoor ze zich vaak onvoldoende bewust zijn van hun eigen impact op gebeurtenissen en hun aandeel erin.

Het geweten is bij jonge kinderen ook nog niet ontwikkeld, waardoor ze zich (nog) niet schuldig voelen als ze iets fout doen. Kinderen hebben op jonge leeftijd een extern geweten en dat geweten zijn de ouders/grootouders. Datgene wat deze hen toelaten of verbieden is toegelaten of niet. Door het steeds herhalen van de regels leert het kind wat mag en wat niet mag en maakt het kind zich langzaam de regels eigen. Vanaf een zevental jaar heeft het dan stilaan zijn eigen intern geweten en kan het ook zonder de ouders en grootouders inschatten wat mag en niet mag.

 

Hoe omgaan met liegen?

Wanneer het jonge kind regelmatig liegt is het best om na te gaan wat de reden van het liegen is. Het kan zijn dat het kind bijvoorbeeld te vaak of te streng gestraft wordt en een beetje angst heeft om de liefde van zijn ouders/grootouders kwijt te raken. Door te liegen probeert het onder de straf uit te komen en de liefde van de ouders/grootouders (volgens zijn/haar inzicht) kwijt te raken. Men kan er dan best niet teveel ophef over maken en de oorzaak van het liegen wat weg te nemen, in plaats van zich te focuseren op het liegen. Wanneer het liegt, moet u proberen goed uit te leggen wat het verband is tussen oorzaak en gevolg en wat het aandeel van het kind in het gebeurde nu juist is.

Vanaf ongeveer zeven jaar hebben kinderen een intern geweten en dan is liegen hiermee in strijd. Op deze leeftijd is het dan ook vaak belangrijker om aan te tonen dat het liegen erger is dan de aanleiding/reden tot het liegen. Het is ook uiterst belangrijk om het kind uit te leggen dat liegen het vertrouwen schaadt en dat men op de duur het kind ook niet meer kan geloven, zelfs als het de waarheid vertelt.

Als ouders en grootouders hebben we een voorbeeldfunctie, dus ook onze eigen leugentjes voor bestwil kunnen verkeerd geïnterpreteerd worden door het kind. Ook beloftes die gedaan worden aan het kind, moeten zo goed mogelijk uitgevoerd worden. Er kan altijd iets tussenkomen, maar dit moet goed uitgelegd worden aan het kind, zoniet gaat het denken dat de ouders/grootouders zondermeer gelogen hebben.