Header image  
Omgaan met heimwee  
line decor
 
line decor
   
 
Omgaan met heimwee

 

Uw kind vertrekt op vakantie. De geboekte vakantie met leeftijdgenootjes zal hem of haar vast veel nieuwe vriendjes en vriendinnetjes opleveren. Maar binnen een paar dagen hangt hij of zij aan de telefoon en smeekt bijna om terug naar huis te mogen komen. En wat doe je dan?

Omgaan met heimwee is heel moeilijk voor zowel ouders als kinderen. Geen enkel ouder wil zijn kind ongelukkig zien, zeker als hij of zij ver van huis is. Maar het is ook weer zo, dat wanneer ze voldoende tijd krijgen, de meeste kinderen zich aanpassen en opnieuw gelukkig zijn. De juiste handelswijze om ermee om te gaan is  niet makkelijk, vandaar enige tips op deze pagina.

Heimwee?

Heimwee is de angst die kinderen soms ervaren wanneer ze (langer) van huis weg zijn. Het is volstrekt normaal, omdat bijna ieder kind er op één of andere manier last van heeft, wanneer ie een paar daagjes elders moet verblijven. Separatie van hun ouders is één van de grootste angsten die een kind heeft.

Heimwee komt voor bij mensen van alle leeftijdscategorieën of geslacht, maar het vermindert wel wat naarmate men ouder wordt. Wanneer kinderen ouder worden en al wat meer thuis zijn weggeweest, leren ze dingen een beetje in perspectief zetten en gaan ze het feit dat ze niet thuis zijn, niet in de weg laten komen van plezier maken. Voor jongere kinderen is dit minder evident, zeker als het voor een eerste keer gebeurt.

Van het moment dat kinderen met heimwee thuis weg zijn, voelen ze zich verdrietig en depressief. Ze kunnen gaan wenen, willen niet deelnemen aan groepsactiviteiten, trekken zich terug en zonderen zich af van de groep, hebben moeite met wenen en proberen anderzijds aandacht te trekken al dan niet op negatieve wijze.

Op kamp of op vakantie:

Voor kinderen is op kamp gaan één van de eerste echte ervaringen met het ‘thuis’ te verlaten. Ze gaan dit met opwinding, angst tegemoet zien. Andere emoties kunnen ook optreden, zeker bij jongere kinderen, die het op kamp gaan, als een soort afwijzen aanvoelen. Zeker als ze in de beslissing niet hebben kunnen participeren, kan een probleem vormen. Daarom is het zo belangrijk om op voorhand reeds te weten wat uw kind denkt en voelt over de naderende, tijdelijke scheiding met thuis. Indien het kind ondanks een goede voorbereiding, nog weigert op kam te gaan, kan het zijn dat hij of zij er nog niet klaar voor is en dat u de planning moet aanpassen.

 

De angst/heimwee bij uw kind helpen wegnemen:

De dingen die u kunt ondernemen om de mogelijke scheidingsangst en heimwee te verminderen, moeten ruim op voorhand ondernomen worden.

Allereerst moet u er zeker van zijn dat uw kind echt wil gaan. Stuur het niet weg omdat u vindt dat de hele ervaring uw verlegen kind gaat helpen of omdat de ganse klas gaat. Het juiste moment om met deze ervaring geconfronteerd te worden, is voor ieder kind verschillend.

Als het kind er klaar voor is, zijn er bepaalde stappen die u kunt ondernemen om heimwee te vermijden:

*) Het kind beslist mee. Bekijk de brochures tezamen, plan eventuele  bezoekjes aan het kamp op voorhand en praat met andere kinderen/ouders/leerkrachten die er eventueel al geweest zijn. Als ze het gevoel krijgen dat ze mogen meebeslissen, voelen ze zich in controle en gaan ze gelukkiger zijn met het eindresultaat. Ook u kunt dan goed weten wat het kind belangrijk vindt en welk kamp/vakantie het nu prefereert.

*) Bespreek de scheiding met het thuisfront en leg uit wat u hoopt dat het kind gaat leren op vakantie. Bereid uw kind voor op de mogelijke onzekerheden/gevoelens die het ter plaatse kan krijgen. Laat hem of haar goed voelen dat u vertrouwen hebt in uw zoon of dochter, dat ze het ter plekke leuk en goed gaan hebben.

*) Spoor het kind aan om onafhankelijk te zijn en oefen op voorhand al een paar keer overnachtingen op andere plaatsen dan thuis. Dat kan gaan van het logeren bij familie of bij vriendjes. Deze kleine scheidingen gaan het vertrouwen van het kind vergroten en gaan helpen om de langere scheiding met thuis tijdens de vakantie te versoepelen.

*) Bespreek wanneer en hoe het kind contact met u kan houden. Het kan zijn dat er bepaalde regels zijn om bijvoorbeeld de eerste week geen contact te hebben met het thuisfront. Hou hier rekening mee, wanneer u vaste tijdstippen in verband met telefoneren afspreekt.

*) Indien mogelijk, probeer op voorhand de plaats waar hij of zij gaat verblijven te bezoeken. Kinderen vrezen het onbekende, zeker wanneer hun dagelijkse routine overhoop gehaald wordt. Waar zal er gegeten worden? Waar kan ik naar het toilet gaan? Een bezoekje kan al deze vragen en meer beantwoorden en de gemoedsrust van uw kind vergroten.

*) Praat eventueel met de begeleiders over een mogelijk heimwee van uw kind, zeker als het zijn of haar eerste vakantie zonder u zal zijn. De meeste begeleiders zijn hiermee vertrouwd en gaan met deze problematiek kunnen omgaan.

*) Laat het kind meehelpen als zijn reiskoffer gemaakt moet worden. Op die manier kunnen ze hun favoriete kleding meenemen. Vertrouwde kledij en voorwerpen, kunnen het kind geruststellen in zijn nieuwe omgeving.

*) Neem op een plezierige, opgewekte wijze afscheid. De start van de vakantie moet onmiddellijk positief en plezierig zijn, ook aan de vertrekbus/trein/boot/vlieghaven.

*) Maak geen beloftes die u niet kunt waarmaken tijdens de vakantie. Beloven dat ze mogen terugkeren als het echt niet gaat, is geen goede start en bezorgt uw kind twijfel over zijn kans om te slagen in zijn vakantie.

*) Geef uw kind (ongemerkt) iets mee, dat hij of zij op de eerste dag kan lezen, indien dit mag natuurlijk. Op die manier is hij/zij gerustgesteld over het feit dat u aan hem of haar denkt.

*) Als het mag en kan, schrijf vaak, leg de klemtoon op het positieve van de hele zaak. Dit kan ook via de telefoon. Nogmaals, dit is afhankelijk van de regels op het vakantiekamp. Zeker telefoneren zal er enkel op strikte tijdstippen mogen, maar u bent er wel zeker van dat u het kind op tijd bereikt. Met geschreven post kan dit langer duren, soms zelfs langer dan de vakantieduur van uw kind en dat heeft weinig zin natuurlijk.

*) Geef uw kind een kalender mee met eventuele tijdstippen waarop hij/zij u kan/mag bereiken. Ook de einddatum kan er in het dik gemarkeerd op staan, waarmee uw kind makkelijk de blije terugkeer naar huis mag anticiperen.

 

Plotse aanval van ‘heimwee’.

Wees erop voorbereid dat ondanks een goede voorbereiding, uw kind toch heimwee kan krijgen, zeker op de eerste dagen. Als u door hem of haar wordt opgebeld en gesmeekt om te mogen terugkeren, overreageer dan niet en ga u niet schuldig voelen. U moet op dat ogenblik geruststellend overkomen en uw kind aansporen om te participeren op de vakantie. Leg hem of haar uit hoezeer u het spannend vindt dat ze nieuwe dingen kunnen doen op vakantie met hun leeftijdsgenootjes. Het is belangrijk om kalm en decisief over te komen. Dit gaat uw kind geruststellen.

De tegenovergestelde reactie, met name emotioneel worden en beloven dat ze mogen terugkeren, gaat uw kind niet helpen. Zeker als ze vrije tijd hebben, kunnen ze aan het piekeren slaan en dan slaat vaak heimwee toe. Daarom gaan de meeste vakantiekampen die eerste dagen (over)vullen met activiteiten, om te beletten dat de kinderen al te veel kunnen piekeren over het thuisfront. Van het moment dat ze (tijdens die eerste dagen) vriendjes of vriendinnetjes hebben gemaakt, gaat de heimwee snel terug over. Dit heeft evenwel wat tijd nodig, vandaar dat ook u die eerste dagen wellicht even op de tanden moet bijten, mocht  u een triest telefoontje krijgen van uw kind.

Het is voor uzelf ook goed, indien u even met een begeleider (telefonisch) kunt praten over de toestand van uw kind. De meeste begeleiders zijn hierin opgeleid en kunnen vanuit hun ervaring goed inschatten de heimwee en mogelijke duur goed inschatten. Dit kan u dan helpen om gerustgesteld te worden.

Wanneer moet de vakantie onderbroken worden?

Voor de meeste kinderen gaat heimwee over binnen een paar dagen na aankomst. Maar de kleine minderheid van kinderen waarbij dit niet gebeurt, kan heimwee in paniek en depressie omslaan. Indien u erachter komt dat het kind reeds enige tijd niet meer eet, noch slaapt, totaal niet deelneemt aan de geplande activiteiten, is het aangewezen met de kampleiding te bespreken wat er (nog) gedaan kan worden. Bijvoorbeeld de geliefde gerechten doorkoppelen aan de begeleiders, de slaaproutine of eventueel andere dagelijkse routines van uw kind vanuit zijn of haar dagelijks leven, kunnen helpen om hem of haar vertrouwdheid te geven in een onvertrouwde omgeving.

Blijft het probleem bestaan en indien men vanuit de leiding overweegt om het kind naar huis te laten gaan, is het aangewezen om eerst het kind (indien mogelijk) te bezoeken op de vakantielocatie en eventueel af te spreken dit tijdens het verblijf nogmaals te doen. Indien dit niet mogelijk is, is het aangewezen om uw kind naar huis te halen. Wanneer eten, slapen en de dagelijkse routine volledig verstoord worden door de vakantie, gaat het kind géén positieve ervaringen opdoen aan zijn vakantie en is het aangewezen om ermee te stoppen. Niemand kent uw kind zo goed als uzelf en dan moet u vertrouwen op uw inzichten en hopen dat het op een oudere leeftijd wel zal gaan.

Als u het kind mee naar huis neemt of laat komen, zorg er dan voor dat hij of zij zich niet als een mislukkeling voelt. Laat hem of haar merken dat u het fijn vond dat ze het geprobeerd hebben en dat ze in de toekomst nog wel eens mogen proberen. Voor deze kinderen is het wellicht aangewezen om te beginnen met korte dagverblijfjes, waarbij ze op het einde van de dag terug naar huis worden gehaald.

Heimwee valt niet te onderschatten, maar van het moment dat ze hieruit gegroeid zijn, gaat een wereld van onafhankelijkheid en mogelijkheden voor hen open. Er zal wellicht een moment komen dat ze niet meer van de vakantie willen terugkeren naar huis. Alleen op dit moment  in hun leven nog niet.

Lees ook onze pagina over ‘verlatingsangst’.