Elk jaar opnieuw word uw familie geconfronteerd mer haar deel van verkoudheden, pijnlijke keel of virussen. Wanneer men dan naar de dokter gaat, kan men dan automatisch een voorschrift voor antibiotica verwachten?
Veel ouders en grootouders verwachten van wel en zijn ontzet wanneer dit niet het geval blijkt te zijn. Men wil immers dat het kind zo snel mogelijk terug gezond krijgen, maar kan dit wel zonder die wonderbaarlijke antibiotica?  

Hoe werken antibiotica en wat is het?

Antibiotica werd voor het eerst gebruikt in de jaren 1940 en was een enorme vooruitgang in de geneeskunde. Maar het veelvuldig voorschrijven ervan, heeft ervoor gezorgd dat veel bacteriën resistent werden en op dit moment niet meer reageren op de antibiotica. De ziektekiemen worden niet meer gedood en de patiënt zal niet/moeilijk genezen. Het is ook zo dat kinderen die veel antibiotica krijgen voorgeschreven, een verhoogd risico hebben op de bijwerkingen, zoals darmklachten en diarree. Ook het verkleuren van tanden is een mogelijke negatieve bijwerking.

Om te begrijpen hoe antibiotica werkt, is het belangrijk om te weten dat er twee soorten ziektekiemen zijn, die mensen ziek maken: Bacteriën en virussen. Hoewel de symptomen vaak identiek zijn, gaan deze beide organismen zich verschillend vermenigvuldigen en verspreiden:

• Bacteriën zijn levende organismen bestaande als enkele cellen. Bacteriën zijn overal en de meesten brengen geen schade toe, integendeel zelfs ze zijn nuttig. De lactobacillen leven bijvoorbeeld in de darm en helpen mee het voedsel verteren. Maar sommige bacteriën zijn schadelijk en gaan het menselijk lichaam binnendringen, zich vermenigvuldigen en de lichaamsfuncties verstoren, met ziekte tot gevolg. Antibiotica zijn effectief tegen bacteriën, omdat ze deze kunnen doden en de groei ervan binnen lichaam teniet doen. Op deze manier krijgt het menselijk afweersysteem weer vat op de infectie en kan deze bezworen worden.
• Virussen daarentegen, zijn niet levend, maar in feite slechts deeltjes met genetisch materiaal aanwezig. Virussen moeten eerst binnendringen in levende cellen, waarna ze hun genetisch materiaal onderbrengen in het genetisch materiaal van de cellen. De cellen worden geherprogrammeerd en gaan opeens virusdeeltjes beginnen produceren, die op hun beurt weer andere gezonde cellen kunnen ‘aanvallen’. Virussen reageren totaal niet op antibiotica. De bestrijding ervan moet gebeuren door het eigen afweersysteem, dat hierbij door inenting van verzwakte virussen kan geholpen worden (principe van de vaccinatie).

Waarom is een overmatig gebruik schadelijk?
De keerzijde van antibiotica over de loop van de jaren, is dat sommige bacteriën geleidelijk aan resistent werden. Frequent en oneigenlijk gebruik van antibiotica heeft gezorgd dat er momenteel bacteriestammen zijn die zeer resistent zijn en niet behandeld kunnen worden met normale antibiotica. Enkel hoge dosissen en speciale antibiotica kunnen nog soelaas bieden, maar dit is een zeer gevaarlijke evolutie. Men blijft immers ziek, met zelfs dodelijk gevolg. Er zijn momenteel zelfs bacteriën die resistent zijn voor de meeste krachtige antibiotica vandaag beschikbaar. Dit is een zéér gevaarlijke evolutie.

Bacteriën die eens zeer goed reageerden op antibiotica, zijn in toenemende mate resistent geworden. Hieronder vallen onder andere de pneumokokken infecties, die aanleiding geven tot longontsteking, infecties van het oor, sinusinfecties en meningitis, huidinfecties en tuberculose.

Hoe antibiotica goed gebruiken bij uw kind?
Wat moet u goed in het achterhoofd houden als uw kind ziek is? De behandeling moet gebueren door de juiste diagnose en hiervoor is een professional nodig onder de vorm van de huisarts. Toch kunnen we volgende tips in het achterhoofd houden, zodat we niet volledig onwetend bij de huisarts zitten:

• Enkel bacteriële infecties moeten behandeld worden. Zoals gezegd zal de arts de diagnose stellen, maar u kan als ouder wel gerichte vragen stellen over waarom antibiotica wel of niet nodig is. Indien de diagnose van de arts een virale infectie is maar hij schrijft toch antibiotica voor, mag u zich zeker kritisch opstellen en hierover vragen stellen. Oneigelijk gebruik van antibiotica, gaat de genezing van uw kind niet bevorderen, maar kan naar de toekomst toe, wanneer het gebruik wel vereist is, het genezingsproces vertragen.  Het is altijd goed om de arts vragen te stellen en de meeste staan hier zeker voor open.
• Antibiotica worden gebruikt zoals voorgeschreven!!!!
• Antibiotica wordt opgebruikt en (gedeeltelijk) opgeslagen voor een volgende keer!
• Nooit een andere dan devoorgeschreven antibiotica gebruiken. (Zie hierboven)
• Gebruik de juiste medicatie. Antibiotica zijn alleen doeltreffend  als ze volledig worden uitgenomen, en dit volgens de wijze die de arts heeft voorgeschreven. Antibiotica zijn ook geen wondermiddeltjes, dus ze hebben ook wat tijd nodig om in actie te komen. Verwacht dus niet dat uw kind onmiddellijk beter zal worden. Meestal na één tot twee dagen na start van de inname voelen de meeste kinderen zich al een stuk beter. Volg het voorschrift van de arts en gebruik de antibiotica zoals voorgeschreven, inclusief inname-tijdstippen en duur. Als er nog over is van de medicatie moet u deze verwijderen (best bij de apotheek binnenbrengen). Bega niet de fout om ze opnieuw te gebruiken op eigen initiatief. U speelt met de gezondheid van uw kind en u bent niet bevoegd om zelf diagnoses te stellen. Hiervoor heeft u uw huisarts of kinderarts.