Header image  
Stress bij kinderen  
line decor
   
line decor
   
 
Stress bij kinderen

1) De oorsprong van stress

Druk komt vaak van externe factoren zoals familie of school, maar kan ook van inwendige factoren afhangen. We plaatsen dan ook vaak druk op onszelf omdat er een groot inschattingsfout is tussen datgene wat we volgens onszelf zouden moeten doen en datgene wat we in het echt doen.

Stress kan dan ook iedereen aantasten en vooral bij kinderen kan dit een overweldigend gevoel zijn. Bij kinderen ontstaat het dan ook vaak door de (noodgedwongen) afwezigheid van de ouders waardoor angstgevoelens ontstaan en uiteindelijk stress hierdoor. Vooral bij peuters (1-3 jaar) is dit het geval.

Wanneer kinderen ouder worden, zijn het meer academische of sociale druk (‘erbijhoren’) die stress veroorzaken. En ongewild gaan (te) veeleisende ouders (te) grote verwachtingen hebben van hun kinderen, waardoor er vaak onnodige stress en frustraties ontstaan wanneer bepaalde doelen, vooropgesteld door de ouders, niet behaald worden. Hier kunnen oa de grootouders een grote relativerende rol moeten spelen.

Veel stress gaat eveneens ontstaan door een te grote verzameling van ontspanningsmomenten. Wanneer een kind begint te klagen over het aantal activiteiten die het ‘moet’ vervullen, dan is dit een signaal naar de ouders toe dat zijn of haar leven gewoon te druk is. Derhalve is het goed om met uw kind of kleinkind te praten over diens buitenschoolse activiteiten. Wanneer er te veel druk aanwezig is, probeer dan druk weg te nemen door het aantal activiteiten te verminderen en indien dit onmogelijk is, het kind een betere planning van zijn activiteiten aan te bieden. Hierdoor kan al een pak gejaagdheid en stress worden weggenomen.

 

Volwassenen moeten er ook opletten om hun dagdagelijkse beslommeringen en stress niet te bespreken in bijzijn van hun kinderen. De gevoelens van stress gaan zondermeer over van ouders of grootouders op hun kinderen.

Ook externe factoren zoals ziektes in de familie of bij het kind zelf, dood van een geliefde of een scheiding gaan zondermeer stress bij het kind veroorzaken. Deze komen dan nog eens bovenop de dagdagelijkse portie van stress en dit veroorzaakt een sneeuwbaleffect bij het kind. Probeer hun dan ook zoveel mogelijk, in de mate van het mogelijke, van bijkomende stress af te schermen.

2) De symptomen van stress

Het is niet altijd gemakkelijk om de symptomen van een gestresseerd kind te herkennen. Er treden evenwel vaak kortstondige gedragsveranderingen, zoals gemoedswijzigingen, aanstellerij, veranderingen in slaapgedrag of bedwateren op. Sommige kinderen krijgen ook fysische klachten zoals buikpijn of hoofdpijn. Concentratieproblemen bij het uitvoeren van schoolwerk behoort ook tot het vaste stresspatroon. Kinderen kunnen bijvoorbeeld ook opeens teruggetrokken worden.

Bij jongere kinderen zult u vaak zien dat ze stress laten blijken door ‘nieuwe’ gedragingen te ontwikkelen zoals duimzuigen, tandenknarsen, het overdadig spelen met hun haren of neuspeuteren. Bij andere kinderen ziet u dan vaak liegen, overdadig plagen en het uitdagen van elke vorm van autoriteit.  Een gestresseerd kind gaat ook vaker nachtmerries hebben, een overdreven verlatingsangst vertonen, overreactie tot kleine problemen en een verslechtering van de schoolprestaties.

 

3) Stress reduceren bij uw (klein)kind

Voldoende rust en goede voeding staan op nummer één. Ze zorgen er immers voor dat het kind stress inducerende factoren beter kan verwerken. Zorg er tevens voor dat zowel de ouders als uzelf zoveel mogelijk tijd vrijmaken om met het kind te interageren. Men noemt dit immers niet voor niets ‘quality time’. Door immers interesse in het leven van uw (klein)kind te tonen, laat u hem of haar ook direct merken dat ze belangrijk zijn voor u.

Stress kan het beste bestreden worden door te praten over datgene wat hem of haar stress bezorgt. Door dialoog kan u immers samen tot oplossingen komen. Het is bijvoorbeeld misschien noodzakelijk om de naschoolse activiteiten te limiteren. U kan het kind ook helpen om mogelijke stress vanuit bepaalde situaties te anticiperen en het met hem of haar door te nemen. Een beetje stress is normaal, maar een kind dient hierin gerustgesteld te worden. Iedereen heeft immers gevoelens en stressfactoren in hun leven. Maak dit het kind duidelijk.

Sommige kinderen zijn evenwel onwillig om over bepaalde zaken te discussiëren en dan is het wellicht nuttig om vanuit uw eigen levenservaring, gelijkaardige situaties te bespreken, zodanig dat het zijn eigen stress vanuit een andere beleving kan reduceren. Het kind ziet immers dat u ook geneigd bent om over uw persoonlijke zaken met hem of haar te praten en dit gaat wellicht een opening creëren waardoor zij op een later tijdstip ook meer geneigd zijn  over hun zaken met u te praten. Het principe van geven en nemen als het ware.

Daarnaast kunt u voor uzelf hierover ook boeken trachten te lezen. Voor het kind zelf bestaan er ook kinderboeken die over dit onderwerp gaan. Hiervoor kunt u best eens langslopen bij een bibliotheek en wat rondsnuffelen. Ziet u géén betering in het gedrag van uw kind, dan kunt u maar één ding doen en dat is professionele hulp zoeken. Psychologen kunnen van grote hulp zijn om het kind met stress te leren omgaan en effectieve oplossingen te vinden voor de angst en stress van uw (klein)kind. Lees ook onze pagina over ' School en stress'.