Je kinderen zijn al jaren het huis uit, je hebt prachtige kleinkinderen en opeens slaat de bom in… Je kind gaat scheiden van zijn partner en je wereld stort in. Voor kleinkinderen en zeker de jongere is dit een uitermate tragische situatie. Als grootouders moeten we evenwel ook niet vergeten dat het bij elkaar blijven van de ouders omwille van de kinderen nog veel tragischer kan zijn. Kinderen voelen als géén ander aan, dat de relatie tussen de ouders onder spanning staat en dit vertaalt zich ook in een onrust en instabiliteit bij het kind. Op een bepaald ogenblik gaat het niet meer en dan zit er in veel gevallen niets anders op dan uit mekaar gaan.

Als grootouders gaan we een grote rol spelen als stabiliserende factor in dit pijnlijk proces. Het is van uitermate groot belang om het kind te ondersteunen hierin, want vaak gaat het zichzelf als (onterechte) schuldige van de scheiding beschouwen. Dit kan niet vaak genoeg weerlegd worden bij het kind. Probeer als grootouder uit te leggen dat de ouders nog steeds zielsveel van ze houden, maar dat papa en mama apart gaan wonen. Dit is niet eenvoudig, verre van…

Of een scheiding nu vriendschappelijk of ‘vijandig’ verloopt, het blijft een moeilijke zaak om dit aan de kinderen mee te delen. Kinderen weten wel al vaak dat een relatie mank loopt en min of meer ‘voorbereid’ zijn op slecht nieuws, blijft een scheiding een uitermate emotioneel pijnlijke ervaring omdat het het gevoel van gezinsstabiliteit bij de kinderen ondermijnd. De volwassenen zijn dus als het ware niet alleen in het gevoel van stress bij deze emotionele gebeurtenis. Als ouders en grootouders moeten we speciale aandacht aan de kinderen schenken om ze erdoorheen te helpen.

Er is evenwel geen simpele richtlijn dat alle juiste antwoorden en info geeft om de kinderen doorheen het scheidingsproces te leiden. Hoe en wanneer de kinderen worden ingelicht over de scheiding van de ouders is afhankelijk van de familiale situatie, de maturiteit en leeftijd van de kinderen, de grootte van de conflictsituatie in huis en wat de persoonlijke wensen van de ouders hierin zijn. Wanneer het niet duidelijk is voor zowel u als uw kinderen, de ouders dus, is het best om hierin professionele hulp te zoeken. Veel bemiddelaars zijn uitstekende bij machte om een scheidingsproces met kinderen zo efficiënt mogelijk te begeleiden.

Als de scheiding volledig vriendschappelijk verloopt, is het mogelijk dat de kinderen zelfs nog niets gemerkt hebben. Alhoewel ze dus de hangende scheiding nog niet gemerkt hebben, betekent dit niet dat de scheiding op zich géén impact op de kinderen gaat hebben. Wel integendeel. De kinderen kunnen bij dit type scheiding nog harder geëmotioneerd raken omdat ze de scheiding totaal niet hebben voelen aankomen. Als uw kinderen met een bemiddelaar werken is het best om deze de aanpak te laten uitwerken. Een bemiddelaar kan perfect uitlijnen hoe en wanneer de kinderen worden ingelicht en hoe de praktische uitwerking met betrekking tot huisvesting voor hun er gaat uitzien.

Een scheiding die wordt aangekondigd tijdens een ruzie tussen partners in het bijzijn van hun kinderen, gaat desastreuze gevolgen voor hun hebben. Op langere termijn gaat het de kinderen schaden en het vertrouwen jegens de ouders compleet ondermijnen. Zeker als er op het moment verwijten worden uitgewisseld. Kinderen gaan hierdoor in het conflict betrokken worden, zichzelf als schuldige beschouwen, vertrouwen verliezen in de ouders door de verwijten en in een rechtszaal kan dit voor beide partners negatieve gevolgen hebben. Een rechtbank houdt er niet van als kinderen op de hoogte zijn van volwassen verwijten, al dan niet relevant in de scheiding. Het kan beide partijen benadelen, omdat de kinderen rechtstreeks beïnvloed zijn geworden en het de betrokken partijen in slecht daglicht plaatst. Het oordeel van de rechter kan hierdoor beïnvloed worden. Als grootouders dienen we dit ten zeerste aan de ouders te benadrukken. Een scheiding is nooit leuk, maar in het belang van de kinderen is het best dat het zo stabiel en vriendschappelijk mogelijk verloopt.

De meeste echtscheidingsbegeleiders gaan een gezamenlijke communicatie van beide ouders naar de kinderen omtrent de scheiding stimuleren. Dit vereist natuurlijk een volwassen houding van beide ouders, zeker omdat de kinderen aanwezig zijn. Als het niet geciviliseerd kan gebeuren, is het best om de scheiding niet te bespreken met beide ouders. De begeleider zal dit dan ook wel uitstippelen.

Als het huwelijk om één of andere reden in een immer aanwezige conflictsfeer hing, gaan de kinderen de scheiding voelen aankomen en in veel gevallen, zeker bij oudere kinderen, aanschouwen als een vorm van opluchting. Overtuig er uw eigen kinderen van dat hun kinderen in veel gevallen méér van de conflictsituatie weten, dan eerst gedacht.

De zaken waarin de kinderen moeten gerustgesteld worden, zijn vooral hun toekomstige levenssituatie.Waar gaan ze naar school? Hoe gaan hun dagelijkse activiteiten en levenswijze beïnvloed worden? In welke mate gaan ze de wederzijdse relatie met beide ouders onderhouden? Zeker tieners kunnen hierin uitermate kwetsbaar en gevoelig zijn, omdat ze in die levensfase zelf al overhoop liggen met hun eigen zoektocht naar zichzelf. Indien mogelijk is het voor de ouders best om een regeling te treffen met betrekking tot het gezamenlijk opvoeden van de kinderen. Het kan hierin ook voor de kinderen interessant zijn om hierbij betrokken te worden. Ouders moeten er wel opletten dat het niet de kinderen uiteindelijk zijn die de regeling uitwerken.

Zoals hierboven reeds geopperd, moeten ouders ten alle tijde wederzijds beschuldigende opmerkingen naar hun partner vermijden. Zelfs indien de partner onweerlegbaar schuld treft aan de scheiding (ontrouw,…), blijft het de ouder van het (klein)kind. Het feit dat een huwelijk voor één van beide partners niet werkt, ontneemt deze zijn ouderlijk recht (en plicht) niet.

Houdt als ouder en grootouder ook steeds in het achterhoofd dat er allerlei emotionele reacties vanwege het kind gaan ontstaan. Ze kunnen geshockeerd reageren of soms zelf helemaal niet verrast. Maar in bijna alle gevallen gaan kinderen op zoek naar de schuldvraag en vinden ze het antwoord onterecht bij zichzelf. Een professional kan hierbij best het verloop van de scheiding uitwerken. Het is aan ons als grootouders om hierin ook een stabiliserende rol te spelen. Uw kleinkind gaat er u ooit zéér dankbaar voor zijn.