Header image  
Nachtmerries  
line decor
   
line decor
   
 
Nachtmerries

Niemand weet exact wanneer een kind begint met dromen, maar zelfs kleuters zeggen dat ze goede en slechte dromen hebben. Alhoewel bijna ieder kind nu en dan een schrikaanjagende droom heeft, lijkt het hebben van nachtmerries te pieken zo rond rond het vijfde en zesde levensjaar, net voor de school dus. Maar ook oudere kinderen kunnen nu en dan nog nachtmerries ervaren.

Alhoewel nachtmerries onvermijdelijk zijn, kunnen ouders en grootouders alle elementen aanreiken voor het hebben van een goede slaap. Op die manier kunnen deze het kind ook beter geruststellen, mocht er onverhoopt toch een nachtmerrie bij het kind optreden.

Een nachtmerrie blijft ook maar een droom.

Nachtmerries, zoals al de andere dromen, treden op tijdens de slaap wanneer de hersenen actief zijn. ’s Nachts gaan de hersenen immers ervaringen van overdag en eventuele nieuwe informatie verwerken. Het gedeelte van de slaap waarin dit gebeurt, noemt men de REM slaap (Rapid Eye Movement). De nachtrust is opgebouwd uit verschillende cycli, waaronder dus ook verschillende cycli van Rem-slaap. Naarmate de nacht vordert en in het tweede gedeelte van de slaap is de kans op nachtmerries groter, omdat het stadium van de REM-slaap dan langer duurt.

Wanneer het kind ontwaakt uit zijn nachtmerrie, kunnen de geprojecteerde beelden van zijn droom voor het ontwaakte kind nog steeds uiterst reëel lijken. Het is dus niet meer dan normaal dat ze angstig en ontzet reageren en naar hun ouders roepen voor hulp en geruststelling.

Tegen de leeftijd van zeven jaar beginnen de meeste kinderen te verstaan dat een nachtmerrie ook maar een droom is, dat het niet echt is en dat deze hun niet kunnen schaden. Maar deze wetenschap gaat de angst niet wegnemen, wanneer een nachtmerrie optreedt. Zelfs oudere kinderen blijken angstig wanneer ze uit een nachtmerrie ontwaken. De ouders en grootouders moeten geruststelling blijven geven.

 

De oorzaak van nachtmerries.

Niemand weet wat de oorzaak van nachtmerries is. Dromen en dus ook nachtmerries zijn een manier voor het kind om zijn gedachten en gevoelens over bepaalde situaties te verwerken.
Meestal gebeuren de nachtmerries zonder echte aanleiding. Maar er zijn ook gevallen waarbij het kind zichtbaar stress of verandering in zijn dagelijkse leven ondervindt. Gebeurtenissen of situaties die het kind verontrusten, kunnen het ook in zijn dromen verontrusten. Denken we bijvoorbeeld aan verhuizen, de geboorte van een broertje of zusje en spanningen binnen het gezin.

Soms gebeuren nachtmerries als reactie op één of ander trauma voor het kind. Dit kan een ongeval zijn of een kwetsuur. Voor kinderen met een grote verbeelding, kan zelfs het lezen van een beangstigend boek of het zien van een griezelfilm een nachtmerrie ontlokken.

Het onderwerp van de nachtmerrie gaat de problemen indirect weergeven waar het kind in zijn dagelijkse leven mee overhoop ligt. Dit kunnen verwerkingsproblemen gerelateerd aan agressief gedrag, onafhankelijkheid of gevoelens van verlating zijn. De acteurs binnen de nachtmerrie kunnen variëren van monsters, slechte mensen, dieren, fantasy-figuren, kennissen of familie en dit allemaal binnen een herkenbaar kader geplaatst.

Jonge kinderen kunnen nachtmerries hebben met als onderwerp: ’Opgegeten worden, verdwalen, opgejaagd worden en gestraft worden.’ Soms gaat de nachtmerrie herkenbare situaties uit het dagelijkse leven omhelzen, maar dan met een schrikbarende wending. Een kind kan zich wellicht niet elk detail tot in de naad herinneren, maar normaliter gaat het zich de meest angstaanjagende karakters en situaties herinneren.

Omgaan met nachtmerries.

Ouders en grootouders kunnen de nachtmerries bij hun kinderen niet elimineren, maar kunnen wel een rustige omgeving maken, zodanig dat het kind een goede nachtrust en goede dromen kan hebben.

Om hen te helpen ontspannen, kunt u best volgende tips onthouden en toepassen:

*) Vast bedtijd en uur van ontwaken.

*) Een slaaproutine invoeren om de kinderen te doen ontspannen. De routine kan bijvoorbeeld het geven van een bad zijn. Of een knuffel, voorlezen of een ontspannend verhaaltje over de gebeurtenissen van de afgelopen dag vertellen.

*) Zorg voor een bed dat uitnodigt om rustig in te slapen. Een favoriet speeltje, knuffel, nachtlampje kunnen hierbij helpen. Ook beddengoed met favoriete prints kunnen helpen.

*) Vermijd griezelfilms, spannende feuilletons en verhaaltjes wanneer de kinderen moeten gaan slapen. Deze kunnen aanleiding geven tot nachtmerries.

*) Prent uw kinderen in dat nachtmerries niet echt zijn en dat het slechts slechte dromen zijn, die hun geen schade kunnen berokkenen.

 

Enige tips om uw kind na een nachtmerrie gerust te stellen:

*) Verzeker uw kind ervan dat papa of mama (opa of oma) in kortbij is. Uw kalme geruststelling gaan het kind een veiligheidsgevoel geven, zeker na het angstige ontwaken. Als het dit weet, gaat het zijn gevoel van geborgenheid en veiligheid vergroten.

*) Laat het kind weten wat er net gebeurd is. Laat het kind goed weten dat het net een nachtmerrie heeft gehad, maar dat deze nu over is. U kunt iets zeggen zoals: ‘Je hebt net een boze droom gehad, maar nu ben je wakker en alles is ok’. Stel het kind gerust dat de schrikaanjagende gebeurtenissen en dingen niet in het echt gebeurd zijn.

*) Geef het kind een geruststelling. Toon het kind dat u bezorgd ben, maar dat alles in orde is. Herinner het kind aan het feit dat dromen soms schrikbarend kunnen zijn, zeer echt kunnen lijjken, maar dat dit in realiteit niet het geval is. Stel het kind ook gerust dat het normaal is, om verschoten te zijn, maar dat het maar een boze droom was.

*) Zorg voor een nachtlampje. Het kind dat verschoten is, kan angstig zijn in het donker. Een nachtlampje gaat het helpen om terug in te slapen. Ook een zaklamp kan geruststellend zijn voor het kind.

*) Help uw kind om terug in slaap te vallen. Stel het kind gerust en probeer zijn gemoedstoestand te veranderen. Zorg voor wat hulpmiddelen om het te helpen in slaap te vallen. Een knuffel, muziek of slaapliedje kunnen wonderen verrichten. Ook een conversatie met het kind over wat het zou willen dromen, kan helpen om het verder van een goede nachtrust te laten genieten.

*) Wees een goede luisteraar, maar wees kort. Luister naar het relaas van het kind, stel het gerust, geef het een veilig gevoel. Bespreek een mogelijk positieve draai aan de droom, zodanig dat het kind de nachtmerrie kan verwerken door den positieve droom.

Voor de meeste kinderen gaan nachtmerries nu en dan optreden. Vaak is het geen reden tot ongerustheid en zijn geruststelling van de ouders voldoende om het probleem te verwijderen. Wanneer u echter met een kind zit dat geregeld nachtmerries heeft, kunt u dit best met uw huisarts bespreken. Het verstoort de nachtrust van het kind en kan het gevolg of aanleiding zijn van emotionele problemen  en gedragsproblemen, die professioneel behandeld moeten worden. Lees ook onze pagina over 'Monsters'.