Header image  
Angst bij kinderen  
line decor
   
line decor
   
 
Kinderen en angst. Wie is bang van de grote boze wolf?!

 

Angsten zijn reëel en ze spelen een dominante rol in ons leven. Angst kan voor ons immers een signaal zijn dat we moeten opletten. Angst kan ons ook compleet immobiliseren als we het niet aanvoelen en het aanvaarden. Als we daarentegen een angstgevoel confronteren, dan gaat het geen verlammende invloed kunnen uitoefenen op ons. Daarom is het zichzelf confronteren met angst en schrik de snelste methode om ermee te leren omgaan. Kinderen hebben hierin evenwel begeleiding nodig om angsten te herkennen, te verwerken en ze uiteindelijk te overwinnen.

De meeste mensen hopen dat zaken verdwijnen indien we ze negeren. Maar men zichzelf niet met zijn angst confronteert, wordt deze steeds groter tot ie op een bepaald moment niet meer genegeerd kan worden. Als een kleinkind emotioneel zeer gevoelig is, dan kan iedere nieuwe activiteit met schrik en angst onthaald worden. Als ouders en grootouders moeten we onze (klein)kinderen hiermee leren omgaan en ze als het waren aanmoedigen door ze te ondersteunen. Ondersteuning door hun omgeving zorgt ervoor dat kinderen zelfvertrouwen ontwikkelen en controle over hun leven hebben.

 

Kleinkinderen met angstgevoelens vertonen volgende kenmerken:

*) Zich vastklampen aan hun ouders, grootouders en onmachtig om alleen tijd te verdrijven
*) Verstoorde nachtrust, nachtmerries en dit over een langere periode
*) Onwil om nieuwe dingen uit te proberen
*) Gemakkelijk te verschieten
*) Een (te) volgzaam type
*) Continu kwaad en/of depressief
*) Een piekeraar
*) Opnieuw bedwateren nadat ze al een tijdje ’s nachts droog waren

Veel van deze kenmerken kunnen op onverwerkte emotionele zaken duiden. Veel kinderen vertonen deze kenmerken vroeg of laat wel eens, maar een voortdurend karakter ervan wijst op een mogelijk verwerkingsprobleem. Angsten loslaten en deze ombuigen tot iets positiefs creëert een gevoel van welbehagen en vertrouwen in eigen kunnen.

Alhoewel (klein)kinderen vaak emotionele reacties op situaties krijgen, is het essentieel om hun gevoelens te accepteren, niet om ze te negeren, zelfs indien we dit niet kunnen begrijpen waarom het (klein)kind op een bepaalde manier reageert. Onze hoofdtaak bestaat erin met deze gevoelens mee te leven (empathie) en hun gevoelens te bevestigen. Daarnaast moeten we ook vermijden deze gevoelens te beoordelen. Door de beoordeling achterwege te laten, krijgt het (klein)kind immers de bevestiging dat deze gevoelens normaal zijn. Gevoelens zijn immers goed noch slecht, maar ze beïnvloeden wel onze gedachtegangen, overtuigingen en handelswijze in het leven. Daarom moeten ze erkend worden en er aansluitend op een gepaste wijze verwerkt worden.

Het is aangewezen om kinderen hun gevoelens te laten tekenen. De meeste vinden dit nuttig om hun angstige gevoelens op papier te zetten, terwijl ze er op hetzelfde moment over kunnen praten. Meestal komen er dan ook gevoelens boven water, die tot dat ogenblik verborgen bleven. Deze kunnen dan met behulp van de tekening opduiken. Met deze methode kunt u uw (klein)kind angstige gevoelens hoe overweldigend ook op een gecontroleerde manier boven water halen en uw (klein)kind begeleiden om ze te verwerken.

 

U zult zien dat kinderen prachtige verbeeldingen hebben om hun angsten te concretiseren. Sommige tekenen een monster, wat ze nadien bijvoorbeeld neerschieten of neerbliksemen. Anderen halen er helden bij die tot doel hebben de angst te vernietigen. De creatieve oplossingen die ze voor de dag leggen en die u moet aanwakkeren, helpen hun om angsten te overwinnen.

Door dit proces kunt u ook aan uw (klein)kinderen vragen wat ze als positief aanvoelen door hun angst te concretiseren en uiteindelijk te overwinnen. Sommige tekenen dit eveneens neer, evenwel ditmaal zonder het geconcretiseerd voorwerp of persoon van angst. Laat hun dan ook telkens weten dat angst en het verwerken ervan een bewuste keuze is. U kunt op dat moment ook aanhalen dat één van hun idolen, of het nu een tv-ster of karakter uit een videospelletjes is, zonder vrees is. Hierdoor kunnen ze deze kwaliteiten ook overnemen en zich realiseren dat de angst in hun hoofd zit en dat ze deze kunnen controleren.

Bij kleine kinderen kunt u ook de hypothese van een (emotioneel) krachtveld opwekken. U kunt ze overtuigen dat ze een vorm van energieveld rond hun hart en gevoelens hebben, dat hen beschermd tegen bijvoorbeeld kwetsende woorden. Ze kunnen dit veld met een knip van de vingers activeren. Hierdoor worden ze eveneens overtuigd dat ze hun gevoelens onder controle kunnen krijgen, indien ze dit wensen.

De visualisatie door identificatie met een dier waaraan ze bepaalde eigenschappen toekennen, is ook een zéér handig middel om een kind met angst te leren omgaan. U kunt ze aanleren om zich hiermee te identificeren en als het ware de positieve eigenschappen van het dier over te nemen, om hun angsten te overwinnen.

Het is niet eenvoudig om in de huidige wereld met emoties om te gaan. Er wordt veel verwacht van volwassenen, maar zeker ook van kinderen. Een angstig kind gaat uiteindelijk zijn zelfvertrouwen niet kunnen uitbouwen en passief de wereld ondergaan. Mogelijke uitdagingen zijn dan onoverkoombaar en het kind verliest zijn grip op de wereld. Het is aan ons als ouders en grootouders om het kind nuttige hulpmiddelen, maar vooral onze niet aflatende steun te bieden om de uitdagingen van het leven met opgeheven hoofd aan te pakken. Het (laten) overwinnen van hun angst vormt hiervan één van onze grootste verantwoordelijkheden als volwassenen.