Het menselijk lichaam heeft bloed nodig om de zuurstof en nutriënten naar de organen te brengen, warm te blijven, infecties te bestrijden en natuurlijk ook om de afvalstoffen van onze organen te verwijderen. Wat is nu de samenstelling van het bloed en waar komt het vandaan? Hoe komt het dat het in contact met de blote lucht stolt? Deze vragen gaan we trachten te beantwoorden op deze pagina.

Ons bloed is samengesteld uit drie type bloedcellen, met name:
*) rode bloedlichaampjes
*) witte bloedlichaampjes
*) bloedplaatjes
Deze drie types worden geproduceerd in het beenmerg (zachte weefsel binnen onze botten) en dan vooral het beenmerg van de ruggengraat, ribben, staartbeen en schedel. Deze cellen gaan doorheen de bloedsomloop in wat men bloedplasma noemt. Deze plasma bestaat voor 90% uit water en voor de rest bevat het onder andere voedingsstoffen, proteïnes, hormonen en afvalproducten. Het bloed zoals we het in de volksmond kennen, bestaat dus uit een mengsel van bloedcellen en plasma.

De rode bloedlichaampjes bevatten een ijzerrijk proteïne, hemoglobine genaamd. Het bloed krijgt zijn helderrode kleur wanneer het hemoglobine in de rode bloedlichaampjes zuurstof opneemt in de longen. Het bloed wordt via de bloedsomloop doorheen het lichaam getransporteerd en geeft ondertussen zijn zuurstof af aan de weefsels. Het lichaam bevat méér rode bloedlichaampjes dan welk andere soort cel ook. De levensduur van een rode bloedlichaampje is ongeveer vier maanden. Elke dag worden dan ook nieuwe bloedlichaampjes aangemaakt ter vervanging van afgestorven bloedlichaampjes.

Witte bloedcellen of bloedlichaampjes zijn een sleutelonderdeel van het afweersysteem van ons lichaam. Ze kunnen in en uit de bloedstroom gaan om op die manier, waar nodig, infecties te bestrijden. De witte bloedcellen bestrijden ziekteverwekkers zoals bacteriën en virussen, maar zijn tevens ook in staat om lichaamseigen cellen te vernietigen, die bijvoorbeeld geïnfecteerd zijn of in kankercellen zijn veranderd. Sommige type witte bloedlichaampjes produceren antistoffen. Deze antistoffen zijn speciale proteïnes die lichaamsvreemde stoffen kunnen identificeren en op die manier kunnen laten vernietigen. Wanneer iemand een infectie heeft, zijn diens aantal witte bloedlichaampjes in het bloed veel hoger dan normaal omdat het lichaam de infectie aan het bestrijden is. Het mooie aan de witte bloedlichaampjes is dat deze een ‘geheugen’ hebben met betrekking tot infecties. Nadat het lichaam bepaalde infecties bestreden heeft, zijn de witte bloedlichaampjes in staat deze infecties te identificeren en bij een volgende ‘aanval’ op een snellere manier te bestrijden.

Bloedplaatjes, het derde type bloedcel, worden eveneens in het beenmerg aangemaakt. Deze bloedplaatjes zijn het sleutelonderdeel in het stollingsproces van ons bloed. Wanneer bijvoorbeeld een adertje scheurt, gaan de bloedplaatjes samenklitten en het lek helpen afdichten. Bloedplaatjes hebben een levensduur van ongeveer 9 dagen en worden daarom ook constant vervangen door nieuwe cellen.

Het bloed heeft daarnaast ook nog belangrijke proteïnes, stollingsfactoren genaamd. Alhoewel bloedplaatjes kleine lekken tijdelijk kunnen stoppen, zijn de stollingsfactoren essentieel om een sterke en stabiele afdichtingsprop te genereren. Bloedplaatjes en stollingsfactoren werken immers samen om lekken af te dichten onder andere ten gevolge van scheurtjes, wonden, snijwonden en krassen. Het stollingsproces werkt bijna als een puzzel. Wanneer het laatste stuk geplaatst is, is de puzzel en in dit geval de stollingsprop compleet. Naast bloedcellen en stollingsfactoren, vervoert het bloed ook de voedingsstoffen, nadat deze door het spijsverteringsstelsel zijn verwerkt en opgenomen. Het bloed vervoert ook de hormonen, afgegeven door de klieren, naar de organen die ze nodig hebben.

Bloed is essentieel voor een goede gezondheid omdat het lichaam dit nodig heeft om een constante stroom van voedingsstoffen en zuurstof naar de miljarden cellen te brengen. Bloed transporteert ook de afvalstoffen van het lichaam, waaronder koolstofdioxide. Indien dit niet zou gebeuren gaat het lichaam stilaan zichzelf vergiftigen ten gevolge van zijn eigen afvalstoffen. Deze afvalstoffen worden dus via het bloed gebracht naar de organen (oa longen, nieren, lever,…)die deze kunnen verwerken en op gepaste wijze (uitademen, urine, stoelgang) afvoeren buiten het lichaam. Zie ook onze pagina's over bloedtests.